ENZaciągnij się

16 czerwca w historii wojskowości: bitwy pod Ligny i Quatre Bras, 1815

Historia wojskowości · 16 czerwca · kampania WaterlooCały kalendarz

Mapa z zaznaczonym miejscem bitwy: Skrzyżowanie Quatre Bras, dzisiejsza Belgia
Położenie: Skrzyżowanie Quatre Bras, dzisiejsza Belgia. Mapa lokalizacji: © Echoes of Battle (dane: Natural Earth, domena publiczna)
Krótka odpowiedź

16 czerwca 1815 roku, dwa dni przed Waterloo, Napoleon stoczył na terenie dzisiejszej Belgii dwie bitwy naraz. Pod Ligny pobił Prusaków Blüchera, którzy cofnęli się w stronę Wavre, a pod Quatre Bras marszałek Ney nie zdołał wyprzeć Wellingtona ze skrzyżowania. Tymczasem francuski korpus d’Erlona przez całe popołudnie maszerował od jednej bitwy ku drugiej.

Bitwa pod Ligny 1815: zwycięstwo, które nie dobiło Prusaków

16 czerwca 1815 · 211 lat temu

Dwa dni przed Waterloo Napoleon zaatakował pod Ligny w dzisiejszej Belgii Prusaków feldmarszałka Blüchera. Francuzi zwyciężyli, lecz Prusacy wycofali się w stronę Wavre i walnie przyczynili się do klęski Napoleona pod Waterloo.

Pełna historia: Bitwa pod Ligny 1815: zwycięstwo, które nie dobiło Prusaków ›

Bitwa pod Quatre Bras 1815: obrona skrzyżowania

16 czerwca 1815 · 211 lat temu

Na skrzyżowaniu dróg pod Quatre Bras wojska marszałka Neya starły się z armią Wellingtona tego samego dnia co pod Ligny. Ney miał odrzucić Anglików i wyjść na tyły Prusaków, lecz w końcu musiał się wycofać.

Pełna historia: Bitwa pod Quatre Bras 1815: obrona skrzyżowania ›

Dwie bitwy jednego dnia

Wellington meldował, że 15 czerwca o świcie Francuzi zaatakowali pruskie posterunki nad Sambrą, a wieczorem wyparli spod Frasnes brygadę niderlandzką aż do zabudowań folwarku Quatre Bras.1

François Tsas, który pisał w 1973 roku w „Revue du Souvenir Napoléonien”, opisuje plan Napoleona jako jego ulubiony manewr „pozycji centralnej”: skupić siły w miejscu styku dwóch armii przeciwnika, jedną powstrzymać oddziałem osłonowym, a drugą pobić. Ney objął lewe skrzydło, liczące według Tsasa 47 tysięcy ludzi, a według Ropesa 43 tysiące, i ruszył na Quatre Bras, a cesarz poprowadził prawe skrzydło i gwardię przeciw Prusakom zbierającym się pod Sombreffe.2

Blücher miał na polu bitwy tylko trzy z czterech korpusów, bo IV Korpus Bülowa nie zdążył nadejść. Wellington pojechał na spotkanie z nim; Ropes datuje ich spotkanie na pierwszą po południu. Według Müfflinga, którego cytuje Ropes, ostatnie słowa księcia brzmiały: „Well! I will come, provided I am not attacked myself” („Dobrze! Przybędę, o ile sam nie zostanę zaatakowany”, przekład nasz). Gareth Glover podaje ten sam warunek: pomoc „if not attacked himself” („jeśli sam nie zostanie zaatakowany”, przekład nasz).3

Także tego dnia

1487: bitwa pod Stoke 16 czerwca zakończyła klęską bunt Yorkistów przeciw Henrykowi VII. The Battlefields Trust uznaje Stoke Field za ostatnią bitwę wojny Dwóch Róż: pod East Stoke w hrabstwie Nottingham buntownicy hrabiego Lincoln i lorda Lovella zaatakowali około dziewiątej rano królewską straż przednią hrabiego Oksfordu, a jego kontratak rozbił ich w walce, która trwała niecałe trzy godziny.4

Najczęstsze pytania

Kto wygrał bitwę pod Ligny?

Napoleon. Gwardia cesarska przełamała wieczorem pruskie centrum, ale armia Blüchera wycofała się w stronę Wavre. Ropes nazywa to wielkim, choć nie rozstrzygającym zwycięstwem.

Kto wygrał pod Quatre Bras?

Żadna strona wyraźnie. Glover nazywa ją bitwą nierozstrzygniętą, w której Wellington utrzymał skrzyżowanie; Ropes przyznaje Neyowi, że nie pozwolił Wellingtonowi pomóc Blücherowi pod Ligny.

Co się stało z korpusem d’Erlona?

Oficer z kwatery cesarskiej skierował go w stronę Ligny, a Ney odwołał go potem pod Quatre Bras. Według Glovera i Ropesa korpus przez całe popołudnie bezużytecznie maszerował między dwoma polami bitew; według Tsasa wieczorem, po powrocie do Frasnes, zatrzymał natarcie Anglików.

Jak Blücher uniknął niewoli pod Ligny?

Podczas szarży kawalerii padł pod nim koń, który według Siborne’a przygniótł jeźdźca. Siborne pisze, że francuscy kirasjerzy dwukrotnie przejechali obok w półmroku, nie rozpoznając go, a jego adiutant Nostitz sprowadził pruskich ułanów, którzy podnieśli konia i wywieźli marszałka w bezpieczne miejsce.

Co jeszcze wydarzyło się 16 czerwca?

W 1487 roku bitwa pod Stoke zakończyła klęską bunt Yorkistów przeciw Henrykowi VII; The Battlefields Trust uznaje ją za ostatnią bitwę wojny Dwóch Róż.

Przypisy

Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.

  1. Książę Wellington, „The London Gazette Extraordinary”. ↩
  2. François Tsas, „Ney et le combat des Quatre-Bras”; John Codman Ropes, „The Campaign of Waterloo”. ↩
  3. Książę Wellington, „The London Gazette Extraordinary”; John Codman Ropes, „The Campaign of Waterloo”; Gareth Glover, „16 June 1815”; Gareth Glover, „16 June 1815 Quatre Bras”. ↩
  4. The Battlefields Trust, „Battle of Stoke Field 16th June 1487”; James Gairdner, „The Paston Letters, A.D. 1422-1509”. ↩

Źródła

Chwała oręża Twojej ojczyzny

Punkty zwrotne dziejów

Maraton, Gaugamela, Kanny, Konstantynopol, Waterloo, Stalingrad: dni, w których świat zmienił kurs.

Na podstawie kraju, którego nie zapisujemy · dlaczego? ·

Przeżyj wielkie bitwy

Echoes of Battle ożywia wielkie bitwy historii, scena po scenie, na prawdziwej mapie. Zaciągnij się poniżej, a gdy aplikacja wystartuje, wyślemy Ci meldunek na skrzynkę.

Albo zaopatrz kampanię na Ko-fi ›