11 stycznia w historii: zdobycie Trincomalee, 1782

Krótka odpowiedź

11 stycznia 1782 roku marynarze i żołnierze piechoty morskiej z eskadry admirała sir Edwarda Hughesa zdobyli szturmem fort Ostenburg, panujący nad portem Trincomalee na Cejlonie, dziś Sri Lanka, i odebrali Holendrom ten port. Brytyjczycy utrzymali go tylko kilka miesięcy: pod koniec sierpnia odbiła go francuska eskadra Suffrena.

Wojna z Holendrami na Wschodzie

Wielka Brytania, prowadząca już wojnę z Francją o niepodległość Ameryki, walczyła także z Republiką Zjednoczonych Prowincji, a w Indiach wojna dała Kompanii Wschodnioindyjskiej okazję do zajęcia holenderskich faktorii. W październiku 1781 roku wojska Kompanii pod dowództwem generała sir Hectora Munro, wsparte marynarzami i piechotą morską z eskadry admirała sir Edwarda Hughesa, obległy Negapatam na Wybrzeżu Koromandelskim. Oblężenie zaczęło się 21 października, a miasto zdobyto 11 listopada.¹

Po zajęciu Negapatamu Hughes zwrócił się przeciw głównemu holenderskiemu portowi na Cejlonie. Trincomalee osłaniały dwa forty: Fort Fredrick, nazywany wówczas fortem Trincomale, oraz fort Ostenburg, wzniesiony na wzgórzu panującym nad portem.²

Fort Fredrick zdobyty z zaskoczenia

Hughes zaokrętował 500 sipajów i na początku stycznia 1782 roku wypłynął z Negapatamu, a 4 stycznia stanął pod Trincomalee. Na ląd zeszli żołnierze piechoty morskiej, batalion marynarzy i sipajowie, a wieczorem 5 stycznia piechota morska zajęła Fort Fredrick.³

Szturm na fort Ostenburg

Szturm na fort Ostenburg nastąpił 11 stycznia; marynarze i piechota morska zdobyli go z marszu. W porcie Brytyjczycy znaleźli dwa statki holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej.⁴

Brytyjczycy stracili porucznika marynarki i 20 marynarzy oraz żołnierzy piechoty morskiej zabitych, a dwóch oficerów i 40 ludzi zostało rannych. Poległym porucznikiem był George Long z marynarki wojennej. Tablica w kościele parafialnym w Saxmundham w hrabstwie Suffolk głosi, że miał 21 lat, prowadził atak i padł w chwili zwycięstwa.⁵

Stracony jeszcze w tym samym roku

Hughes zostawił załogę w zdobytych fortach i odpłynął z eskadrą. Zdobycz nie przetrwała długo. Pod koniec sierpnia 1782 roku francuski admirał Pierre André de Suffren zaatakował Trincomalee i brytyjska załoga po krótkiej obronie skapitulowała, według Nicolasa 30 sierpnia, według historii Royal Navy Clowesa 31 sierpnia. Hughes przybył za późno i 3 września stoczył z Suffrenem bitwę pod Trincomalee u wejścia do portu. Więcej starć z epoki żaglowców opisujemy w przeglądzie największych bitew morskich.⁶

Najczęstsze pytania

Kto zdobył Trincomalee 11 stycznia 1782 roku?

Marynarze i piechota morska z eskadry admirała sir Edwarda Hughesa, wysadzeni na ląd razem z sipajami Kompanii Wschodnioindyjskiej. Piechota morska zajęła Fort Fredrick wieczorem 5 stycznia, a fort Ostenburg zdobyto szturmem 11 stycznia.

Dlaczego Trincomalee było tak ważne?

Był to główny holenderski port na Cejlonie, a fort Ostenburg panował nad kotwicowiskiem. W porcie zdobyto dwa statki holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej.

Jakie były straty atakujących?

Brytyjczycy stracili porucznika i 20 marynarzy oraz żołnierzy piechoty morskiej zabitych, a dwóch oficerów i 40 ludzi zostało rannych.

Czy Brytyjczycy utrzymali Trincomalee?

Nie. Pod koniec sierpnia 1782 roku port zdobyli Francuzi Suffrena, a Hughes zdążył tylko stoczyć 3 września bitwę pod Trincomalee u wejścia do portu.

Źródła

Paul Harris Nicolas, Historical Record of the Royal Marine Forces, t. I (1845), „s. 120-124 i 129”, przez Internet Archive (po angielsku)

BnF, France-Amériques, „The 1783 peace treaties” (po angielsku)

Royal Collection Trust, „Map of Negapatam 1781” (po angielsku)

William Laird Clowes, The Royal Navy: A History from the Earliest Times to the Present, „t. IV” (1899), s. 76-77, oraz „t. III” (1898), s. 557, przez Internet Archive (po angielsku)

The London Gazette, nr 12296 (14-18 maja 1782), „s. 5”, komunikat Admiralicji o zdobyciu Trincomale (po angielsku)

Royal Museums Greenwich, Maritime Memorials, „Memorial in the Church of St John the Baptist, Saxmundham, Suffolk commemorating Lieutenant George Long, RN d. 1782” (po angielsku)