10 stycznia 1475 roku Stefan III, hospodar mołdawski, zwany Stefanem Wielkim, rozbił armię osmańską wysłaną przez sułtana Mehmeda II pod Podul Înalt, czyli Wysokim Mostem, koło Vaslui we wschodniej części dzisiejszej Rumunii. Bitwę stoczono w zamglonej, bagnistej dolinie, a zwycięstwo rozsławiło Stefana w całej chrześcijańskiej Europie.
Bitwa pod Vaslui
10 stycznia 1475 · 551 lat temu
Wyprawa karna
Mołdawia była niewielkim księstwem między Węgrami, Polską a imperium osmańskim, a Stefan panował w niej od 1457 roku. Sprzeciwił się sułtanowi Mehmedowi II, a ten wysłał do Mołdawii armię, by go ukarać. Wyruszyła późną jesienią 1474 roku, a kampanię prowadzono w środku zimy. Turecki historyk Halil İnalcık podaje, że dowodził nią Hadım Sulejman Pasza, namiestnik (bejlerbej) Rumelii.1
Bitwa we mgle
Wojska spotkały się 10 stycznia 1475 roku pod Podul Înalt, czyli Wysokim Mostem, koło miasta Vaslui, w bagnistej dolinie otoczonej lasami i spowitej mgłą. Kronikarze pisali, że mgła pomogła żołnierzom Stefana. Armia osmańska została rozbita.2
Stefan nie walczył zupełnie sam. Według historyka Vasile Pârvana po jego stronie walczyło około 5000 Seklerów i 1800 węgierskich żołnierzy z Siedmiogrodu. Pârvan dowodzi, że nie przysłał ich król Węgier Maciej Korwin, choć Maciej szybko rozgłosił w Europie, że jego lennik zwyciężył dzięki węgierskiej pomocy.3
Liczby, którym nie można ufać
Nie zachowały się wiarygodne dane o liczebności żadnej z armii ani o stratach. Liczby z epoki bardzo się różnią: Pârvan przytacza kronikę, która podaje 90 000 Turków, z których 40 000 poległo, a 4000 dostało się do niewoli, oraz roczniki weneckie, przypisujące Stefanowi 42 000 Mołdawian i 26 000 Siedmiogrodzian, co uważa za liczbę niemożliwą. Takie liczby to deklaracje, a nie wyniki liczenia.4
Atleta Chrystusa
Stefan od razu napisał do władców chrześcijańskiej Europy, donosząc o zwycięstwie i prosząc o pomoc przeciw spodziewanemu odwetowi sułtana, ale żadna armia nie nadeszła. Papież Sykstus IV nazwał go atletą Chrystusa.5
Następną wyprawę Mehmed II poprowadził osobiście. W 1476 roku pokonał Stefana pod Valea Albă, zwaną też Războieni, i oblegał Suczawę, stolicę Stefana, ale nie zdobył jej twierdzy i musiał się wycofać. O wojnach sułtanów szerzej piszemy w przeglądzie największych bitew imperium osmańskiego.6 › Bitwa pod Valea Albă, 1476
Bitwa pod Niemieckim Brodem 1422: Žižka rozbija drugą krucjatę
10 stycznia 1422 · 604 lata temu
Husyci dowodzeni przez Jana Žižkę oblegli wojska katolickich krzyżowców w czeskim Niemieckim Brodzie w czasie wojen husyckich. Miasto szybko padło i zostało złupione, a wielu uciekających krzyżowców utonęło, gdy pod ich ciężarem załamał się lód na rzece.
Pełna historia: Bitwa pod Niemieckim Brodem 1422: Žižka rozbija drugą krucjatę ›
