17 listopada 1941 roku radziecki Front Południowy kontratakował 1. Armię Pancerną generała Ewalda von Kleista na północ od Rostowa nad Donem, a czołgi Kleista parły dalej na miasto. Niemcy zajęli Rostów 21 listopada, ale mniej więcej tydzień później go oddali i cofnęli się nad Mius. Hitler odwołał potem feldmarszałka Gerda von Rundstedta.
Bitwa o Rostów
17 listopada 1941 · 84 lata temu
Dwie ofensywy naraz
W listopadzie 1941 roku Grupa Armii Południe zajęła już większość Ukrainy, a armia pancerna Kleista parła na wschód ku Rostowowi nad dolnym Donem, bramie na Kaukaz. Front Południowy generała Jakowa Czerewiczenki dostał rozkaz kontrataku, by osłonić Kaukaz i związać siły niemieckie, gdy Armia Czerwona przygotowywała przeciwuderzenie pod Moskwą.1
17 listopada zdarzyły się dwie rzeczy naraz. 1. Armia Pancerna wznowiła natarcie na Rostów przeciw radzieckiej 56. Armii, a radziecka 37. Armia wraz z częścią 9. i 18. Armii uderzyła na północne skrzydło Kleista około 80 kilometrów na północ od miasta.2
Rostów zdobyty i stracony
Niemiecki III Korpus Pancerny generała Eberharda von Mackensena przełamał linię 56. Armii i 21 listopada zajął Rostów. Ale radzieckie natarcie na północy zagroziło już jego skrzydłu i tyłom, a miasto atakowano od południa przez zamarznięty Don i od północy. Jak ujmuje to Britannica, armie Kleista zdobyły miasto tylko po to, by tydzień później je stracić. 28 listopada Kleist kazał opuścić Rostów, a 29 listopada weszły do niego wojska radzieckie.3
Gdy Hitler wrócił 29 listopada do swojej kwatery w Prusach Wschodnich, czekała tam na niego, jak piszą Ziemke i Bauer, najrzadsza dotąd w tej wojnie wiadomość: wojska niemieckie się wycofywały. Kleist wycofał prawe skrzydło za rzekę Mius, gdzie na początku grudnia radzieckie natarcie się zatrzymało.4
Dymisja feldmarszałka
Hitler chciał zatrzymać odwrót przed Miusem. Feldmarszałek Gerd von Rundstedt, dowódca Grupy Armii Południe, poparł Kleista, odmówił odwołania odwrotu i zaproponował dymisję; w pierwszych dniach grudnia Hitler go odwołał i oddał grupę armii feldmarszałkowi Waltherowi von Reichenauowi. Odwrót nad Mius i tak się odbył.5
Kontrofensywa pod Rostowem związała siły niemieckie na południu, gdy na początku grudnia Armia Czerwona ruszyła do kontrofensywy pod Moskwą, o której piszemy w artykule o bitwie o Moskwę.6
Druga bitwa koło Helgolandu 1917: pościg przez pola minowe
17 listopada 1917 · 108 lat temu
Brytyjskie lekkie krążowniki, wspierane przez krążowniki liniowe, zaatakowały niemieckie trałowce w Zatoce Helgolandzkiej w czasie I wojny światowej. Niemcy wycofali się pod osłonę pancerników, krążownik „Calypso” został trafiony w mostek, a starcie nie przyniosło rozstrzygnięcia.
Pełna historia: Druga bitwa koło Helgolandu 1917: pościg przez pola minowe ›
