3 grudnia 1800 roku francuska armia generała Jeana Victora Moreau rozgromiła armię austriacko-bawarską młodego arcyksięcia Jana pod Hohenlinden, na wschód od Monachium. Austriacy szli przez las oddzielnymi kolumnami i zostali rozbici, a decydujący cios spadł na ich lewe skrzydło. Trzy tygodnie później Austria podpisała rozejm w Steyr.1
Bitwa pod Hohenlinden
3 grudnia 1800 · 225 lat temu
Wojna wraca do Bawarii
Po zwycięstwie Bonapartego pod Marengo w czerwcu 1800 roku mówiono o pokoju, ale Austria nie była jeszcze gotowa przyjąć francuskich warunków. W 1800 roku brat cesarza, osiemnastoletni arcyksiążę Jan, otrzymał dowództwo armii w Bawarii, choć tylko formalne: faktycznie kierował nią jego doradca, generał Franz von Lauer.2
Gdy pod koniec roku wojna wybuchła na nowo, Jan przeszedł do natarcia w kierunku Monachium. 3 grudnia jego armia, Austriacy i Bawarczycy, maszerowała oddzielnymi kolumnami przez las wokół Hohenlinden w przekonaniu, że Francuzi ustępują.3
Pogrom w lesie
Wojska Moreau uderzyły na kolumny, gdy przechodziły przez las, a austriaccy dowódcy, sądząc, że mają przed sobą tylko straż tylną, nie zdążyli skupić sił. Francuski generał Antoine Richepanse zaatakował austriackie lewe skrzydło i je rozbił; Fondation Napoléon uznaje jego męstwo za czynnik rozstrzygający, a Kieswetter pisze, że jego zaimprowizowany atak zdruzgotał dwie austriackie kolumny na tym skrzydle. Armia austriacka rozsypała się w bezładnej ucieczce.4
Sporne liczby
Dane bardzo się różnią. Haus der Bayerischen Geschichte, bawarskie państwowe muzeum historii, podaje 70 tysięcy Francuzów wobec ponad 60 tysięcy Austriaków i Bawarczyków; historyk James K. Kieswetter podaje 100 tysięcy wobec 111 tysięcy, czyli siłę obu armii w całości.5
Co do strat, muzeum podaje, że wojska cesarskie straciły prawie 12 tysięcy ludzi i 50 dział, a Francuzi od 1300 do 2500 ludzi. Kieswetter podaje około 18 tysięcy strat austriackich wobec 5 tysięcy francuskich, a Allgemeine Deutsche Biographie 8 tysięcy wobec 5 tysięcy zabitych i rannych. Wszystkie zgadzają się, że klęska była druzgocąca, a straty francuskie dużo mniejsze.6
Pod bramy Wiednia
Między Moreau a Wiedniem nie było już żadnej liczącej się armii austriackiej. Ścigał wroga aż do Steyr, gdzie 25 grudnia 1800 roku Austria podpisała rozejm. Arcyksiążę Karol, w pośpiechu przywrócony do dowództwa, nie mógł go już zatrzymać. Pokój w Lunéville w lutym 1801 roku zakończył wojnę z drugą koalicją.7
Moreau nie cieszył się długo sławą. W 1804 roku aresztowano go i sądzono razem z rojalistycznymi spiskowcami Cadoudalem i Pichegru, po czym udał się na wygnanie do Stanów Zjednoczonych. W 1813 roku wrócił do Europy, by walczyć po stronie sprzymierzonych przeciw Napoleonowi, i w sierpniu został śmiertelnie raniony francuską kulą armatnią w bitwie pod Dreznem.8
Także tego dnia
Bitwa pod Kiesią
3 grudnia 1626 · 399 lat temu
Wojska litewskie Aleksandra Gosiewskiego zaatakowały szwedzkie oddziały Gustafa Horna stacjonujące we wsi Drobbusch koło Kiesi w czasie wojny polsko-szwedzkiej 1626-1629. Szwedzi odparli natarcie i zwyciężyli, a Gosiewski musiał wycofać się za Dźwinę, co przyczyniło się do zawarcia rozejmu.
