9 marca 1862 roku unijny okręt pancerny USS Monitor stoczył na redzie Hampton Roads w Wirginii pojedynek z konfederackim CSS Virginia, przebudowanym Merrimackiem. Była to pierwsza bitwa okrętów pancernych; żaden nie zdołał poważnie uszkodzić drugiego i skończyła się remisem. Dzień wcześniej Virginia zatopiła Cumberlanda i zniszczyła Congress. Także 9 marca: Tacuarí, 1811.
Fregata, która stała się pancernikiem
Gdy w kwietniu 1861 roku wojska Unii porzucały stocznię marynarki Gosport w Norfolk w Wirginii, zatopiły i spaliły parową fregatę USS Merrimack. Konfederaci podnieśli jej kadłub i przebudowali go w suchym doku stoczni na opancerzony okręt, CSS Virginia; unijne meldunki z bitwy wciąż nazywają go Merrimackiem. Na Północy John Ericsson zaprojektował USS Monitor, zbudowany w Greenpoint na Brooklynie wokół obrotowej wieży działowej.1
8 marca 1862 roku Virginia pod dowództwem komandora Franklina Buchanana wypłynęła na redę Hampton Roads przeciw drewnianym okrętom unijnej blokady. Wczesnym popołudniem staranowała slup wojenny USS Cumberland, który poszedł na dno; zginęło lub utonęło 121 członków jego załogi. Potem zaatakowała fregatę USS Congress, która osiadła na mieliźnie; Congress się poddał i został podpalony, a po północy ogień dotarł do jego komory amunicyjnej i okręt wyleciał w powietrze. Buchanan został ranny i przekazał dowództwo porucznikowi Catesby'emu ap Rogerowi Jonesowi. Wieczorem Virginia się wycofała, zostawiając na mieliźnie fregatę USS Minnesota.2
Monitor kontra Virginia
Monitor dotarł na redę Hampton Roads około dziewiątej tego wieczoru i dostał rozkaz osłaniania Minnesoty. Gdy rankiem 9 marca Virginia wypłynęła ponownie, Monitor pod dowództwem porucznika Johna L. Wordena zagrodził jej drogę. Przez około cztery godziny oba pancerniki walczyły, chwilami z bardzo bliska, nie wyrządzając sobie poważnych szkód.3
Późnym rankiem pocisk z Virginii eksplodował na sterówce Monitora i chwilowo oślepił Wordena, który przekazał dowództwo swojemu zastępcy, porucznikowi Samuelowi Dana Greene'owi. Monitor odszedł na płytką wodę, dokąd Virginia nie mogła za nim popłynąć, a wkrótce po południu Virginia zawróciła w stronę Norfolk.4
Bitwa zakończyła się remisem. Było to pierwsze starcie okrętów pancernych, a Służba Parków Narodowych USA i Mariners' Museum widzą w nim początek nowej epoki wojny na morzu. Monitor pozostał na redzie Hampton Roads, by osłaniać flotę, a Virginia nigdy nie przerwała blokady. Sam Monitor zatonął w sztormie u przylądka Hatteras 31 grudnia 1862 roku. O całej wojnie piszemy w artykule o wojnie secesyjnej.5
Bitwa pod Tacuarí
9 marca 1811 · 215 lat temu
Także 9 marca: bitwa pod Tacuarí, 1811
W 1810 roku rewolucyjna junta z Buenos Aires wysłała Manuela Belgrana z wyprawą do Paragwaju, którym rządził gubernator Bernardo de Velasco. Pobita pod Paraguarí 19 stycznia 1811 roku wyprawa wycofała się na południe, nad rzekę Tacuarí. Velasco wysłał Juana Manuela Gamarrę z 400 ludźmi i trzema działami na pomoc paragwajskiemu dowódcy Manuelowi Atanasiowi Cabañasowi, którego ludzie wyrąbali przejście przez las i przerzucili most przez rzekę powyżej obozu Belgrana.6
O świcie 9 marca działa paragwajskie otworzyły ogień na przeprawę, a rzeką podpłynęły łodzie, podczas gdy kolumna, która przeszła przez most, podchodziła do obozu od tyłu. Wysłany przeciw niej zastępca Belgrana, Machain, został otoczony i poddał się z dwoma działami. Wezwany do kapitulacji bez warunków, Belgrano odmówił i zaatakował z 135 piechurami, którzy mu zostali, a Paragwajczycy cofnęli się do lasu.7
Belgrano wysłał wtedy intendenta José Alberta Cálcenę y Echeverríę, by oznajmił Cabañasowi, że przyszedł Paragwajowi pomóc, a nie go podbić, i wycofa się za Paranę, jeśli ustaną działania wojenne. Meldunek Velasca, który przytacza Mitre, podaje, że Cabañas się zgodził, bo miał ponad 100 jeńców do pilnowania, mało amunicji artyleryjskiej oraz zmęczonych ludzi i konie. O trzeciej po południu 10 marca wojska Belgrana odmaszerowały, a armia paragwajska oddała im honory. Mitre widział w propozycjach, które Belgrano złożył tego dnia, program późniejszej rewolucji w Paragwaju.8
