ENZaciągnij się

10 listopada w historii wojskowości: bitwa pod Warną, 1444

Historia wojskowości · 10 listopada · wojny z TurkamiCały kalendarz

Autor:

Obraz olejny pola bitwy nad morzem pod jasnym, chmurnym niebem: na pierwszym planie martwy młody rycerz w pełnej zbroi płytowej leży obok swojego powalonego białego konia, a wokół pod czerwonymi chorągwiami zbierają się tureccy dostojnicy w turbanach i bogatych szatach, jeden konno wskazuje ręką; po lewej zamek na skale.
„Śmierć Władysława Warneńczyka”, obraz Stanisława Chlebowskiego z lat 1865 do 1876. Domena publiczna. Muzeum Narodowe w Krakowie (MNK II-a-280), przez Wikimedia Commons.
Krótka odpowiedź

10 listopada 1444 roku armia osmańska sułtana Murada II pokonała pod Warną, na czarnomorskim wybrzeżu dzisiejszej Bułgarii, wojska krucjaty. Ich wódz, młody Władysław III, król Polski i Węgier, zginął w szarży na janczarów osłaniających sułtana. Polacy pamiętają go jako Władysława Warneńczyka, a Konstantynopol upadł dziewięć lat później.1

Pełna historia · ~11 min czytaniaBitwa pod Warną 1444: jak Władysław III zginął w szarży na janczarów sułtanaKto wygrał pod Warną w 1444 roku?Przeczytaj całą historię ›

Zerwany rozejm

W 1440 roku Władysław III, już król Polski, objął także tron węgierski. Po wyprawie przeciw Turkom prowadzonej przez Jana Hunyadyego w latach 1443-1444 sułtan Murad II poprosił o pokój i zgodził się na dziesięcioletni rozejm. Król zaprzysiągł go 1 sierpnia 1444 roku, ale legat papieski, kardynał Julian Cesarini, odwiódł go od dotrzymania układu i wojna trwała dalej.2

Cesarini obiecywał flotę wenecką, która miała nie dopuścić do przeprawy tureckich posiłków z Anatolii przez cieśniny. Flota nie przypłynęła, a krzyżowcy, od 16 do 18 tysięcy ludzi, stanęli pod Warną przed znacznie liczniejszą armią osmańską.3

Szarża króla

10 listopada 1444 roku Władysław poprowadził szarżę jazdy na pozycję sułtana. Janczarzy osłaniający Murada ją odparli, król zginął, a jego głowę wystawiono na pice. W klęsce zginął też kardynał Cesarini.4

Bitwa była przegrana, ale Hunyady uratował dużą część wojsk chrześcijańskich przed zagładą i wyprowadził je na Węgry.5

Król, który nie chciał umrzeć

Ciała ani zbroi Władysława nigdy nie odnaleziono; sułtan kazał zakonserwować jego głowę w miodzie i wysłać do Turcji. Brak ciała podsycał pogłoski, że król przeżył, a mauzoleum wzniesione na pobojowisku w 1935 roku jest puste. Polska przez trzy lata pozostała bez króla, aż w 1447 roku tron objął jego młodszy brat Kazimierz. Warna zakończyła też unię koron polskiej i węgierskiej.6

Droga do Konstantynopola

Klęska przekreśliła nadzieje na wyparcie Turków z Bałkanów i przesądziła o losie Bizancjum: w 1453 roku Konstantynopol zdobył sułtan Mehmed II. Upadek miasta opisujemy w artykule o oblężeniu Konstantynopola, a wcześniejszą krucjatę zakończoną katastrofą w artykule o Nikopolis.7

Najczęstsze pytania

Kto wygrał bitwę pod Warną?

Imperium Osmańskie. 10 listopada 1444 roku sułtan Murad II pokonał pod Warną nad Morzem Czarnym krucjatę Władysława III, króla Polski i Węgier.8

Jak zginął Władysław Warneńczyk?

Poprowadził szarżę jazdy na janczarów osłaniających sułtana i poległ, a jego głowę wystawiono na pice. Ciała nigdy nie odnaleziono, co podsycało pogłoski, że przeżył.9

Dlaczego bitwa pod Warną była ważna?

Zakończyła krucjatę, która miała wyprzeć Turków z Bałkanów, i unię Polski z Węgrami, a dziewięć lat później upadł Konstantynopol. W Polsce na trzy lata zostawiła pusty tron.10

Przypisy

Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.

  1. Encyclopaedia Britannica, „Battle of Varna”; Muzeum Historii Polski, „580 lat temu w bitwie pod Warną zginął król Polski i Węgier Władysław III”; Muzeum Wojska Polskiego, „Bitwa pod Warną”; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Władysław Warneńczyk. Bitwa pod Warną i jej konsekwencje”. ↩
  2. Muzeum Historii Polski, „580 lat temu w bitwie pod Warną zginął król Polski i Węgier Władysław III”; Muzeum Wojska Polskiego, „Bitwa pod Warną”; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Władysław Warneńczyk. Bitwa pod Warną i jej konsekwencje”; Anna Obara-Pawłowska, „«in marium libidinem proclivus». Długoszowa narracja o grzesznym życiu Władysława Warneńczyka”. ↩
  3. Encyclopaedia Britannica, „Battle of Varna”; Muzeum Historii Polski, „580 lat temu w bitwie pod Warną zginął król Polski i Węgier Władysław III”; Muzeum Wojska Polskiego, „Bitwa pod Warną”; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Władysław Warneńczyk. Bitwa pod Warną i jej konsekwencje”. ↩
  4. Encyclopaedia Britannica, „Battle of Varna”; Muzeum Historii Polski, „580 lat temu w bitwie pod Warną zginął król Polski i Węgier Władysław III”; Muzeum Wojska Polskiego, „Bitwa pod Warną”; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Władysław Warneńczyk. Bitwa pod Warną i jej konsekwencje”; Anna Obara-Pawłowska, „«in marium libidinem proclivus». Długoszowa narracja o grzesznym życiu Władysława Warneńczyka”. ↩
  5. Muzeum Historii Polski, „580 lat temu w bitwie pod Warną zginął król Polski i Węgier Władysław III”; Muzeum Wojska Polskiego, „Bitwa pod Warną”; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Władysław Warneńczyk. Bitwa pod Warną i jej konsekwencje”. ↩
  6. Muzeum Historii Polski, „580 lat temu w bitwie pod Warną zginął król Polski i Węgier Władysław III”; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Władysław Warneńczyk. Bitwa pod Warną i jej konsekwencje”; Encyclopaedia Britannica, „Battle of Varna”; Muzeum Wojska Polskiego, „Bitwa pod Warną”. ↩
  7. Encyclopaedia Britannica, „Battle of Varna”; Muzeum Historii Polski, „580 lat temu w bitwie pod Warną zginął król Polski i Węgier Władysław III”; Muzeum Wojska Polskiego, „Bitwa pod Warną”; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Władysław Warneńczyk. Bitwa pod Warną i jej konsekwencje”. ↩
  8. Encyclopaedia Britannica, „Battle of Varna”; Muzeum Historii Polski, „580 lat temu w bitwie pod Warną zginął król Polski i Węgier Władysław III”; Muzeum Wojska Polskiego, „Bitwa pod Warną”. ↩
  9. Encyclopaedia Britannica, „Battle of Varna”; Muzeum Historii Polski, „580 lat temu w bitwie pod Warną zginął król Polski i Węgier Władysław III”; Muzeum Wojska Polskiego, „Bitwa pod Warną”; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Władysław Warneńczyk. Bitwa pod Warną i jej konsekwencje”. ↩
  10. Encyclopaedia Britannica, „Battle of Varna”; Muzeum Historii Polski, „580 lat temu w bitwie pod Warną zginął król Polski i Węgier Władysław III”; Muzeum Wojska Polskiego, „Bitwa pod Warną”; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Władysław Warneńczyk. Bitwa pod Warną i jej konsekwencje”. ↩

Źródła

Chwała oręża Twojej ojczyzny

Punkty zwrotne dziejów

Maraton, Gaugamela, Kanny, Konstantynopol, Waterloo, Stalingrad: dni, w których świat zmienił kurs.

Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.Bitwa pod Gaugamelą 331 p.n.e.Bitwa pod Kannami 216 p.n.e.Upadek Konstantynopola 1453Bitwa pod Waterloo 1815Bitwa pod Stalingradem 1942-1943

Na podstawie kraju, którego nie zapisujemy · dlaczego? ·

Przeżyj wielkie bitwy

Echoes of Battle ożywia wielkie bitwy historii, scena po scenie, na prawdziwej mapie. Zaciągnij się poniżej, a gdy aplikacja wystartuje, wyślemy Ci meldunek na skrzynkę.

Albo zaopatrz kampanię na Ko-fi ›