12 lutego 1817 roku Armia Andów José de San Martína, w której jedną z dwóch dywizji dowodził chilijski patriota Bernardo O'Higgins, rozbiła pod Chacabuco, na północ od Santiago, wojska rojalistów brygadiera Rafaela Maroto. Zwycięstwo otworzyło drogę do Santiago, a O'Higgins został najwyższym dyrektorem Chile.
Bitwa pod Chacabuco
12 lutego 1817 · 209 lat temu
Przez Andy
Na początku 1817 roku San Martín poprowadził swoją Armię Andów z Argentyny przez góry do Chile, które było wówczas w rękach Hiszpanów. Na początku lutego główne siły miały już przełęcze za sobą i gromadziły się w dolinie rzeki Aconcagua, a rojaliści pośpiesznie ściągali wojska na północ, by zagrodzić drogę do Santiago na wzgórzach Chacabuco.1
Plan ataku
San Martín podzielił armię na dwie dywizje, które wyruszyły w nocy z 11 na 12 lutego. O'Higgins miał zejść główną drogą i wiązać rojalistów od czoła, nie wdając się w rozstrzygającą walkę, a Miguel Estanislao Soler dłuższą ścieżką przez wzgórza po prawej stronie miał uderzyć na ich skrzydło i odciąć im odwrót. Chilijska Akademia Historii Wojskowej za historykiem Diegiem Barrosem Araną podaje, że Soler miał około 2000 ludzi, a O'Higgins niespełna 1400; argentyński historyk Bartolomé Mitre podaje 2100 i około 1500.2
O'Higgins atakuje za wcześnie
O'Higgins pierwszy dotarł do nieprzyjaciela, gdy kolumna Solera wciąż szła długą i wąską ścieżką. Zamiast czekać, zaatakował, a jego pierwsze natarcie zostało odparte.3
Relacje różnią się w ocenie tego, co przesądziło o wyniku. Mitre podkreśla rolę San Martína, który kazał Solerowi natychmiast uderzyć i rzucił do szarży grenadierów konnych, gdy straż przednia Solera schodziła na lewe skrzydło rojalistów. Barros Arana przypisuje zasługę O'Higginsowi, którego drugie natarcie rozbiło centrum rojalistów, zanim oddziały Solera nadeszły i dopełniły pogromu. Linia rojalistów załamała się i wczesnym popołudniem było po bitwie.4
Straty i skutki
Rojaliści ponieśli ciężkie straty: około 500 zabitych i około 600 jeńców, według zarówno Barrosa Arany, jak i Mitrego. Straty patriotów były niewielkie, choć liczone różnie: Mitre podaje 12 zabitych i 120 rannych, a Barros Arana szacuje łączną liczbę zabitych i rannych patriotów na nie więcej niż 150.5
Zwycięzcy wkroczyli do Santiago. San Martín odmówił objęcia władzy w Chile, a O'Higgins został obwołany najwyższym dyrektorem. 12 lutego 1818 roku, w pierwszą rocznicę bitwy, uroczyście proklamowano niepodległość Chile. O losach wojny w środkowym Chile przesądziła w tym samym roku bitwa pod Maipú.6 › Bitwa pod Maipú, 1818
Także tego dnia
Bitwa pod Château-Thierry
12 lutego 1814 · 212 lat temu
Armia Napoleona zaatakowała nad Marną, koło Château-Thierry, pruskie oddziały generała Yorcka w czasie kampanii sześciodniowej. Natarcie marszałka Neya zadało Prusakom ciężkie straty, lecz ogień pruskich baterii pozwolił Yorckowi wycofać się w jako takim porządku.
