ENZaciągnij się

13 lutego w historii wojskowości: bombardowanie Drezna, 1945

Historia wojskowości · 13 lutego · II wojna światowa, III wojna północnaCały kalendarz

Ręcznie rysowany i kolorowany plan bitwy pod Wschową: rzędy prostokątów oznaczają szyki obu armii między dwiema wsiami i zielonymi polami, a w prawym dolnym rogu widnieje legenda spisana po niemiecku.
Rękopiśmienny plan bitwy pod Wschową z 13 lutego 1706 roku z niemiecką legendą opisującą starcie armii polsko-saskiej ze szwedzką. Bibliothèque nationale de France. Domena publiczna. Bibliothèque nationale de France, 1706, za Wikimedia Commons.
Krótka odpowiedź

W nocy z 13 na 14 lutego 1945 roku brytyjskie lotnictwo bombowe (RAF Bomber Command) zaatakowało Drezno dwiema falami, wywołując burzę ogniową, która zniszczyła centrum miasta; nazajutrz uderzyły bombowce amerykańskie. Drezdeńska Komisja Historyków ustaliła w 2010 roku, że zginęło do 25 tysięcy ludzi. Tego samego dnia w 1706 roku Szwedzi zwyciężyli pod Wschową.

Bombardowanie Drezna

W nocy z 13 na 14 lutego 1945 roku brytyjskie bombowce RAF Bomber Command zaatakowały Drezno dwiema falami. Pożary połączyły się w burzę ogniową, która zniszczyła śródmieście i sąsiednie dzielnice; tysiące ludzi zginęły w płomieniach i w schronach. Około południa 14 lutego miasto ponownie zaatakowały bombowce amerykańskich sił powietrznych (USAAF).1

Liczba ofiar przez dziesięciolecia budziła spory. Już po kilku tygodniach nazistowska propaganda rozpowszechniała liczbę 200 tysięcy zabitych, wielokrotnie wyższą od tej, którą odnotowała drezdeńska policja, a liczby tego rzędu powtarzano jeszcze długo po wojnie.2

Drezdeńska Komisja Historyków zbadała akta pochówków, rejestry stanu cywilnego i wyniki badań archeologicznych w ruinach. W raporcie końcowym, przedstawionym w 2010 roku, stwierdziła, że w nalotach od 13 do 15 lutego 1945 roku zginęło do 25 tysięcy ludzi, czyli tyle, ile podawały władze miasta w latach 1945 i 1946.3

Przejście przez kanał La Manche 1942: trzy niemieckie okręty przez Cieśninę Kaletańską

11 do 13 lutego 1942 · 84 lata temu

Niemieckie pancerniki „Scharnhorst” i „Gneisenau” oraz ciężki krążownik „Prinz Eugen” przedarły się z Brestu przez kanał La Manche do portów w Niemczech, osłaniane przez myśliwce Luftwaffe. Brytyjskie lotnictwo i marynarka nie zdołały ich zatrzymać, co w Wielkiej Brytanii uznano za kompromitację.

Pełna historia: Przejście przez kanał La Manche 1942: trzy niemieckie okręty przez Cieśninę Kaletańską ›

Bitwa pod Wschową

13 lutego 1706 · 320 lat temu

Wschowa, 1706

13 lutego 1706 roku, według daty podanej w niemieckiej biografii narodowej, szwedzka armia generała Carla Gustafa Rehnskiölda rozbiła pod Wschową (niem. Fraustadt) w zachodniej Polsce wojska saskie i rosyjskie Johanna Matthiasa von der Schulenburga. Schulenburg służył Augustowi II, elektorowi saskiemu, którego polscy przeciwnicy, wspierani przez Karola XII, ogłosili w 1704 roku zdetronizowanym.4

Od 6 do 7 tysięcy żołnierzy sprzymierzonych stanowili Rosjanie. Armia sprzymierzonych załamała się niemal od razu i rzuciła do ucieczki. Szwedzcy historycy wojskowości porównywali później tę bitwę z podwójnym oskrzydleniem Hannibala pod Kannami; Oskar Sjöström w swojej książce o bitwie odrzuca to porównanie, a Sverker Oredsson uważa, że skutkiem i tak było podwójne oskrzydlenie.5

Rosyjscy jeńcy

Wielu Rosjan rzucało broń i błagało o litość, a mimo to zostali wycięci, a rosyjskich jeńców zabito po bitwie; jeńcom z armii saskiej pozwolono natomiast przejść na służbę szwedzką.6

Historycy wciąż różnie oceniają tę zbrodnię. Sjöström twierdzi, że Rosjanie wywrócili mundury na lewą stronę, by uchodzić za Sasów, i dlatego według ówczesnego zwyczaju mogli zostać straceni. Oredsson odrzuca ten pogląd i przypomina, że zabijanie jeńców głęboko wstrząsnęło samymi szwedzkimi żołnierzami, a także Wolterem i późniejszymi historykami.7

Po bitwie

Karol XII wkroczył następnie do Saksonii, a we wrześniu 1706 roku August zawarł pokój w Altranstädt i zrzekł się polskiej korony, zostawiając tron Stanisławowi Leszczyńskiemu. Rehnskiöld, jeden z czołowych generałów Karola XII, walczył u boku króla pod Narwą w 1700 roku; trzy lata po Wschowie dostał się do rosyjskiej niewoli pod Połtawą.8

Najczęstsze pytania

Ile osób zginęło podczas bombardowania Drezna?

Do 25 tysięcy, według raportu końcowego Drezdeńskiej Komisji Historyków z 2010 roku. Nazistowska propaganda rozpowszechniała liczbę 200 tysięcy, a zawyżone liczby krążyły przez dziesięciolecia po wojnie.

Kto zbombardował Drezno w lutym 1945 roku?

Brytyjskie RAF Bomber Command zaatakowało dwiema falami w nocy z 13 na 14 lutego 1945 roku, a następnego dnia uderzyły bombowce amerykańskich sił powietrznych (USAAF).

Kto wygrał bitwę pod Wschową?

Szwedzi pod dowództwem Carla Gustafa Rehnskiölda. Rozbili wojska saskie i rosyjskie Johanna Matthiasa von der Schulenburga pod Wschową (niem. Fraustadt).

Czy pod Wschową zabijano rosyjskich jeńców?

Tak. Rosjan, którzy się poddawali, wycinano, a jeńców zabito po bitwie, podczas gdy jeńców z armii saskiej przyjęto do służby szwedzkiej. Historycy wciąż spierają się o ocenę tych wydarzeń.

Przypisy

Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.

  1. Historikerkommission zu den Luftangriffen auf Dresden zwischen dem 13. und 15. Februar 1945, „Abschlussbericht”; Gorch Pieken, Aus Politik und Zeitgeschichte. ↩
  2. Historikerkommission zu den Luftangriffen auf Dresden zwischen dem 13. und 15. Februar 1945, „Abschlussbericht”; Gorch Pieken, Aus Politik und Zeitgeschichte. ↩
  3. Historikerkommission zu den Luftangriffen auf Dresden zwischen dem 13. und 15. Februar 1945, „Abschlussbericht”; Gorch Pieken, Aus Politik und Zeitgeschichte. ↩
  4. Paul Zimmermann, Allgemeine Deutsche Biographie; Voltaire, History of Charles XII, King of Sweden; Store norske leksikon, „Carl Gustaf Rehnskiöld”; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Czasy saskie - Rzeczpospolita Wettynów”. ↩
  5. Voltaire, History of Charles XII, King of Sweden; Sverker Oredsson, 1700-tal; Paul Zimmermann, Allgemeine Deutsche Biographie. ↩
  6. Voltaire, History of Charles XII, King of Sweden; Sverker Oredsson, 1700-tal. ↩
  7. Sverker Oredsson, 1700-tal. ↩
  8. Paul Zimmermann, Allgemeine Deutsche Biographie; Voltaire, History of Charles XII, King of Sweden; Zintegrowana Platforma Edukacyjna, „Czasy saskie - Rzeczpospolita Wettynów”; Store norske leksikon, „Carl Gustaf Rehnskiöld”. ↩

Źródła

Chwała oręża Twojej ojczyzny

Punkty zwrotne dziejów

Maraton, Gaugamela, Kanny, Konstantynopol, Waterloo, Stalingrad: dni, w których świat zmienił kurs.

Na podstawie kraju, którego nie zapisujemy · dlaczego? ·

Przeżyj wielkie bitwy

Echoes of Battle ożywia wielkie bitwy historii, scena po scenie, na prawdziwej mapie. Zaciągnij się poniżej, a gdy aplikacja wystartuje, wyślemy Ci meldunek na skrzynkę.

Albo zaopatrz kampanię na Ko-fi ›