ENZaciągnij się

12 marca w historii wojskowości: bitwa nad Intombe, 1879

Historia wojskowości · 12 marca · wojna brytyjsko-zuluskaCały kalendarz

Autor:

Mapa z zaznaczonym miejscem bitwy: Bród na rzece Intombe (Ntombe) koło Luneberga, w dzisiejszej prowincji KwaZulu-Natal, RPA
Położenie: Bród na rzece Intombe (Ntombe) koło Luneberga, w dzisiejszej prowincji KwaZulu-Natal, RPA. Mapa lokalizacji: © Echoes of Battle (dane: Natural Earth, domena publiczna)
Krótka odpowiedź

12 marca 1879 roku, we mgle przed świtem, zuluski oddział pod wodzą Mbiliniego rozbił nad rzeką Intombe koło Luneberga kompanię brytyjskiego 80 Pułku, obozującą przy unieruchomionym konwoju wozów; zginął kapitan David Moriarty i około 60 jego żołnierzy. Sierżant Anthony Booth osłaniał odwrót ocalałych i otrzymał Krzyż Wiktorii.

Konwój uwięziony przy brodzie

W marcu 1879 roku, w czasie wojny brytyjsko-zuluskiej, pięć kompanii brytyjskiego 80 Pułku pod dowództwem majora Charlesa Tuckera stało w Lunebergu, niedaleko granicy Zululandu. 7 marca kompania kapitana Davida Moriarty’ego wyruszyła po konwój wozów jadących z Derby. Ulewne deszcze podniosły wodę w rzece Intombe i eskorta rozbiła obóz przy brodzie, w większości z wozami ustawionymi na drugim brzegu w tabor w kształcie litery V. O pierwszym wielkim zwycięstwie Zulusów w tej wojnie piszemy w artykule o bitwie pod Isandlwaną.1

W nocy z 11 na 12 marca na północnym brzegu było z Moriartym około 70 ludzi, a na południowym około 35 pod dowództwem porucznika Henry’ego Harwarda. Nie wystawiono wysuniętych placówek.2

Z mgły

Przed świtem 12 marca, pod osłoną mgły, duży oddział zuluski niezauważony podszedł do wozów i uderzył na obóz na północnym brzegu. Moriarty zginął, a wraz z nim wielu jego żołnierzy, którzy nie zdążyli stawić oporu. Źródła brytyjskie nazywają dowódcę Zulusów Umbelinim, dziś znanym jako Mbilini. Szacunki jego sił wahają się od 800 do ponad 5000; Tucker ocenił je na nie mniej niż 4000.3

Na południowym brzegu żołnierze Harwarda otworzyli ogień, ale nie zdołali powstrzymać około 200 Zulusów przed przeprawą. Harward osiodłał konia i pogalopował do Luneberga. Sierżant Anthony Booth zebrał kilku ludzi i przez około trzy mile osłaniał odwrót ocalałych, trzymając Zulusów na dystans. Otrzymał Krzyż Wiktorii, ogłoszony w London Gazette 24 lutego 1880 roku.4

Straty

Zginęło lub zaginęło około 60 żołnierzy 80 Pułku: według pierwszego meldunku Tuckera 40 zabitych na pewno i 20 zaginionych ze 104, a według historii pułku 61. Zginęło też dwóch konwojentów i 15 woźniców. Zulusi zabrali woły, karabiny i amunicję.5

Harward stanął przed sądem wojennym w Fort Napier w Pietermaritzburgu 20 lutego 1880 roku, oskarżony o haniebne porzucenie swoich ludzi, i został uniewinniony. Generał, który miał zatwierdzić wyrok, odmówił, pisząc, że im bardziej bezradne jest położenie żołnierzy, tym bardziej obowiązkiem oficera jest zostać i dzielić ich los, a na polecenie naczelnego wodza armii, księcia Cambridge, jego naganę odczytano przed frontem każdego pułku. Harward zrezygnował z patentu oficerskiego w maju 1880 roku.6

Mbilini nie cieszył się długo zwycięstwem: 5 kwietnia 1879 roku w potyczce z konnymi żołnierzami 80 Pułku koło Luneberga został śmiertelnie ranny, a jego ostatnie schronienie leżało na górze Hlobane. O bitwie stoczonej pod tą górą piszemy w artykule o bitwie pod Hlobane.7

Także 12 marca

1940: Związek Radziecki i Finlandia podpisały w Moskwie traktat pokojowy kończący wojnę zimową; nazajutrz Neville Chamberlain oznajmił Izbie Gmin, że warunki pokoju „podpisano w Moskwie ostatniej nocy” i że tego ranka zaczął obowiązywać rozejm (przekład nasz).8

Najczęstsze pytania

Kto wygrał bitwę nad Intombe?

Zulusi. 12 marca 1879 roku oddział pod wodzą Mbiliniego rozbił obóz kompanii brytyjskiego 80 Pułku eskortującej konwój wozów nad rzeką Intombe, a kapitan Moriarty zginął.

Kim był Anthony Booth?

Sierżantem sztabowym (colour-sergeant) 80 Pułku, który zebrał kilku ludzi na południowym brzegu i przez około trzy mile osłaniał odwrót ocalałych. Otrzymał Krzyż Wiktorii, ogłoszony w lutym 1880 roku.

Co stało się z porucznikiem Harwardem?

W czasie ataku pogalopował do Luneberga. Sąd wojenny w lutym 1880 roku uznał go za niewinnego, ale generał zatwierdzający odmówił zatwierdzenia wyroku, jego naganę odczytano przed frontem każdego pułku, a Harward w maju 1880 roku zrezygnował z patentu oficerskiego.

Ilu ludzi zginęło nad Intombe?

Według majora Tuckera, oficjalnej Narrative i historii pułku zginęło lub zaginęło około 60 żołnierzy 80 Pułku, a ponadto dwóch konwojentów i 15 woźniców.

Przypisy

Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.

  1. War Office, „Narrative of the Field Operations connected with the Zulu War of 1879”; Jonathan P. Hicks, „The Affair at the Ntombe River, 12 March 1879”; The London Gazette: nr 24712, „War Office, April 21, 1879”; James P. Jones, „A History of the South Staffordshire Regiment (1705-1923)”. ↩
  2. War Office, „Narrative of the Field Operations connected with the Zulu War of 1879”; James P. Jones, „A History of the South Staffordshire Regiment (1705-1923)”; Jonathan P. Hicks, „The Affair at the Ntombe River, 12 March 1879”. ↩
  3. War Office, „Narrative of the Field Operations connected with the Zulu War of 1879”; The London Gazette: nr 24712, „War Office, April 21, 1879”; James P. Jones, „A History of the South Staffordshire Regiment (1705-1923)”; Jonathan P. Hicks, „The Affair at the Ntombe River, 12 March 1879”. ↩
  4. War Office, „Narrative of the Field Operations connected with the Zulu War of 1879”; Jonathan P. Hicks, „The Affair at the Ntombe River, 12 March 1879”; The London Gazette: nr 24712, „War Office, April 21, 1879”; James P. Jones, „A History of the South Staffordshire Regiment (1705-1923)”. ↩
  5. War Office, „Narrative of the Field Operations connected with the Zulu War of 1879”; The London Gazette: nr 24712, „War Office, April 21, 1879”; James P. Jones, „A History of the South Staffordshire Regiment (1705-1923)”; Jonathan P. Hicks, „The Affair at the Ntombe River, 12 March 1879”. ↩
  6. War Office, „Narrative of the Field Operations connected with the Zulu War of 1879”; Jonathan P. Hicks, „The Affair at the Ntombe River, 12 March 1879”; The London Gazette: nr 24712, „War Office, April 21, 1879”. ↩
  7. Jonathan P. Hicks, „The Affair at the Ntombe River, 12 March 1879”; James P. Jones, „A History of the South Staffordshire Regiment (1705-1923)”. ↩
  8. „Treaty of Peace Between the Union of Soviet Socialist Republics and Finland, and Protocol”; Hansard, „Russia and Finland. Prime Minister's statement”. ↩

Źródła

Chwała oręża Twojej ojczyzny

Punkty zwrotne dziejów

Maraton, Gaugamela, Kanny, Konstantynopol, Waterloo, Stalingrad: dni, w których świat zmienił kurs.

Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.Bitwa pod Gaugamelą 331 p.n.e.Bitwa pod Kannami 216 p.n.e.Upadek Konstantynopola 1453Bitwa pod Waterloo 1815Bitwa pod Stalingradem 1942-1943

Na podstawie kraju, którego nie zapisujemy · dlaczego? ·

Przeżyj wielkie bitwy

Echoes of Battle ożywia wielkie bitwy historii, scena po scenie, na prawdziwej mapie. Zaciągnij się poniżej, a gdy aplikacja wystartuje, wyślemy Ci meldunek na skrzynkę.

Albo zaopatrz kampanię na Ko-fi ›