O świcie 3 czerwca 1861 roku dwie kolumny Unii zaskoczyły pod Philippi, na terenie dzisiejszej Wirginii Zachodniej, konfederatów pułkownika George’a A. Porterfielda i wyparły ich z miasteczka w ucieczce zapamiętanej jako „wyścigi pod Philippi”. W 1864 roku pod Cold Harbor w Wirginii odparto z ciężkimi stratami główny szturm Unii.
Kolej warta walki
W pierwszych tygodniach wojny generał major George B. McClellan, dowódca unijnego Departamentu Ohio, wysłał wojska do zachodniej Wirginii, by osłaniały linię kolejową Baltimore and Ohio. Według Langa oddziały Unii zajęły węzeł kolejowy w Grafton bez jednego wystrzału, a Konfederaci pułkownika George’a A. Porterfielda zebrali się na południu, w Philippi w hrabstwie Barbour.1
American Battlefield Trust i West Virginia Encyclopedia zgodnie oceniają siły atakujących na około 3000 ludzi, a Konfederatów na około 800. Trust dodaje, że większość ludzi Porterfielda była niewyszkolona i nie zorganizowano ich jeszcze w pułki. Ówczesne meldunki Unii szacowały nieprzyjaciela na około 2000. Konfederacka komisja śledcza ustaliła później, że Porterfield miał około 600 zdolnych do walki piechurów i 175 kawalerzystów, „dostatecznie dobrze uzbrojonych, lecz źle i niedostatecznie zaopatrzonych w niezbędny ekwipunek i amunicję” (przekład nasz).2
Dwie kolumny w ciemności
Według własnego raportu generał brygady Thomas A. Morris, dowódca ochotników z Indiany, przybył do Grafton wieczorem 1 czerwca i zastał gotowy już plan ataku na Philippi, przygotowany przez pułkownika Benjamina F. Kelleya z 1. Pułku Ochotników Wirginii, jednostki unijnej. Odłożył uderzenie o jedną noc. Utworzył też drugą kolumnę pod dowództwem pułkownika Ebenezera Dumonta z 7. Pułku Indiany.3
Morris meldował, że znalazł się „pośród szpiegów” (przekład nasz), i starał się zmylić nieprzyjaciela co do swoich zamiarów. Według Morrisa kolumna Kelleya, złożona z kompanii jego własnego pułku, 9. Pułku Indiany i 16. Pułku Ohio, odjechała 2 czerwca o 9 rano pociągiem na wschód, jakby kierowała się na Harpers Ferry, po czym wysiadła z wagonów i ruszyła pieszo na Philippi. Zgodnie z rozkazem Morrisa kolumna Dumonta, z dwoma działami polowymi, pojechała po zmroku pociągiem do Webster i stamtąd pomaszerowała na południe. Trust ocenia obie kolumny na około 1600 i 1400 ludzi, Lang podaje dla każdej około 1500 piechurów. Rozkazy Morrisa nakazywały obu kolumnom stanąć pod miastem o czwartej rano.4
Noc przyniosła burzę. Morris pisał w raporcie, że „bohaterstwo oficerów i żołnierzy przejawiło się w równym stopniu w piętnastomilowym marszu w egipskich ciemnościach, w ulewnym deszczu i przez górzysty kraj, co w nieodpartym ataku i zawziętym pościgu za rozbitym nieprzyjacielem” (przekład nasz). Według niego wielu ludzi mdlało i zostawało na drodze, a mimo to obie kolumny dzieliło w wyznaczonej godzinie spotkania zaledwie piętnaście minut.5
Strzał z pistoletu o świcie
Według American Battlefield Trust sympatyzująca z Południem Matilda Humphries zobaczyła nadciągające wojska i wysłała syna, by ostrzegł Porterfielda; gdy unijne czujki go schwytały, wystrzeliła z pistoletu, żołnierze wzięli to za umówiony sygnał i atak ruszył przedwcześnie.6
Działa Unii otworzyły ogień na miasto, a zaskoczeni we śnie Konfederaci zostali z niego wyparci. Major M. G. Harman, dowodzący siłami Wirginii w Staunton, nazwał to „haniebnym zaskoczeniem, do którego doszło około świtu, gdy nie było na służbie żadnej czujki ani w ogóle żadnej warty” (przekład nasz). Komisja śledcza ustaliła co innego: wystawiono główną wartę i czujki, lecz nie podniosły one alarmu, dopóki nieprzyjaciel nie podszedł na jakieś 400 jardów i nie otworzył ognia; część oddziału opuściła miasto w porządku, a niemal całe siły sformowały się ponownie w pewnej odległości od niego.7
Według Trustu ludzie Kelleya wyszli na niewłaściwą drogę i nie zdołali odciąć odwrotu; w relacji Langa zdążyli jedynie włączyć się do pościgu. Sam Kelley został ciężko ranny strzałem z pistoletu w pierś. Pierwszy telegram Morrisa, przekazany tego samego dnia przez McClellana, brzmiał: „Dzielny pułkownik Kelley z 1. Pułku Ochotników Wirginii jest, obawiam się, śmiertelnie ranny” (przekład nasz). Do 10 czerwca McClellan mógł już donieść, że jego życiu nic nie grozi.8
Pułkownik Frederick W. Lander, adiutant ochotnik, według Morrisa wjechał konno w szeregi nieprzyjaciela i schwytał człowieka, który miał postrzelić Kelleya, konfederackiego kwatermistrza; Morris dodał, że Lander „z wielkim trudem powstrzymał ochotników z Wirginii przed rozprawieniem się z nim na miejscu” (przekład nasz). Trust przypomina, że Lander popisał się brawurowym zjazdem konno po stromym zboczu przez zarośla.9
Konfederaci wycofali się do Beverly, a potem do Huttonsville, które według Trustu leży prawie 50 mil na południe od Philippi. McClellan żałował, że jego ludzie, wyczerpani nocnym marszem, nie zdołali dogonić większości uciekinierów. Od tempa ucieczki starcie zyskało miano „wyścigów pod Philippi”.10
Niewielkie straty, jedna noga
Nie zginął żaden żołnierz Unii. Relacje o poległych Konfederatach znacznie się różnią. Morris, powołując się na meldunki Dumonta, pisał, że liczbę zabitych nieprzyjaciół szacuje się na piętnaście do czterdziestu, a ich ciała zabrali w czasie pościgu, jak przypuszczano, swoi. Konfederaccy oficerowie w Staunton, powołując się na dwóch mężczyzn, którzy brali udział w starciu, donosili o „około sześciu zabitych” (przekład nasz). Lang napisał, że nie wzięto jeńców i w ręce Unii nie wpadł ani jeden zabity czy ranny, a West Virginia Encyclopedia podaje, że w starciu nikt nie zginął. American Battlefield Trust szacuje łączne straty na 30 ludzi, 4 po stronie Unii i 26 po stronie Konfederacji.11
Według Encyclopedii dwóch rannych Konfederatów straciło nogę i były to pierwsze amputacje tej wojny; według Trustu amputacje pod Philippi należały do pierwszych w tej wojnie. Jeden z nich, James E. Hanger, założył później firmę produkującą protezy, która do dziś nosi jego nazwisko. Według Trustu zrobił sobie nogę z klepek beczki, z zawiasem w kolanie, a po wojnie opatentował ten projekt.12
Ambrose Bierce, który według Encyclopedii zaciągnął się do 9. Pułku Indiany, wspominał prawie pół wieku później: „My też byliśmy w ogniu; odstrzeliliśmy konfederacką nogę pod Philippi, w »pierwszej bitwie tej wojny«” (przekład nasz). 9. Pułk Indiany maszerował w kolumnie Kelleya.13
Komisja śledcza
Harman nalegał w Richmond na odwołanie Porterfielda, którego uważał za „zupełnie nienadającego się na stanowisko, które zajmuje” (przekład nasz). 13 czerwca Robert E. Lee napisał do Porterfielda, że do objęcia dowództwa na północnym zachodzie wysłano generała brygady Roberta S. Garnetta.14
Na prośbę samego Porterfielda 20 czerwca zebrała się w Beverly komisja śledcza. Ustaliła, że wydał on polecenia mające zapobiec zaskoczeniu, ale do zaskoczenia doprowadziły nieporozumienie co do pory odwołania zwiadowców i „całkowity brak należytej czujności ze strony czujek piechoty” (przekład nasz); jednocześnie pochwaliła jego opanowanie i odwagę w chwili ataku. W rozkazie wydanym 4 lipca w imieniu generała Lee dowódca stwierdzał, że nie może „uwolnić go od winy za niepodjęcie z wyprzedzeniem należytych środków ostrożności”, i wyrażał nadzieję, że sprawa będzie „lekcją, o której armia będzie pamiętać przez całą wojnę” (przekład nasz).15
Dlaczego Philippi miało znaczenie
Zarówno Trust, jak i Encyclopedia uważają, że zwycięstwo pomogło McClellanowi w drodze do dowództwa Armii Potomaku. Sam McClellan pisał w raporcie, że według przewidywań starcie „natchnie ludność tego kraju wierną Unii ufnością w naszą zdolność zapewnienia jej ochrony” (przekład nasz).16
Według Encyclopedii w ciągu trzech tygodni druga konwencja w Wheeling uchwaliła unieważnienie aktu secesji Wirginii. Encyclopedia pisze, że zwycięstwo umocniło determinację unionistów w zachodniej Wirginii, a Trust, że podniosło morale konwencji, której głosowanie skierowało zachodnią Wirginię na drogę do utworzenia osobnego stanu. Historyk Mark Snell, cytowany w Encyclopedii, ocenił, że „Philippi było błahą sprawą taktyczną, ale miało poważne skutki strategiczne, z których najważniejszym było odebranie Konfederacji kolei Baltimore and Ohio” (przekład nasz).17
Pięć tygodni później, 11 lipca, armia McClellana pokonała siły Garnetta pod Rich Mountain; tę bitwę opisujemy w artykule o bitwie pod Rich Mountain.18
Także 3 czerwca
1864: o 4.30 rano II, VI i XVIII Korpus Unii przypuściły główny szturm na okopane linie generała Lee pod Cold Harbor w Wirginii i zostały odparte z ciężkimi stratami; bitwę opisujemy w artykule o bitwie pod Cold Harbor.19
1942: japońskie samoloty zbombardowały amerykańską bazę marynarki wojennej w Dutch Harbor na Aleutach (Alaska). Według wojennej relacji marynarki (Combat Narrative) były to samoloty z lotniskowców, a bomby, które spadły na Fort Mears, zabiły około 25 ludzi.20
