20 marca 2003 roku zaczęła się inwazja na Irak pod wodzą USA. Przed świtem amerykańskie samoloty i pociski manewrujące uderzyły na cel w Bagdadzie, gdzie mieli przebywać przywódcy Iraku; w Waszyngtonie był jeszcze wieczór 19 marca. Wojska koalicji ruszyły z Kuwejtu, a 9 kwietnia Amerykanie weszli do Bagdadu. Tego dnia w 1856 roku Kostarykanie rozbili flibustierów Walkera pod Santa Rosa.
Pierwsze uderzenia na Bagdad
17 marca 2003 roku prezydent George W. Bush postawił Saddamowi Husajnowi ultimatum. Dwa dni później wywiad doniósł, że Saddam i inni wysocy przywódcy Iraku zebrali się w pewnym miejscu na południu Bagdadu, i prezydent zezwolił na uderzenie. Amerykańskie samoloty i pociski manewrujące zaczęły razić cele w Bagdadzie i wokół niego 20 marca o 2.30 czasu GMT, czyli o 5.30 rano czasu bagdadzkiego.1
W Waszyngtonie wciąż trwał wieczór 19 marca. O 22.16 Bush oznajmił w orędziu z Gabinetu Owalnego, że siły amerykańskie i koalicyjne są „we wczesnej fazie operacji wojskowych mających rozbroić Irak” (przekład nasz). Dlatego amerykańskie opracowania, w tym historie wydane przez US Army, datują pierwsze uderzenie na 19 marca. Irak odpowiedział ostrzałem rakietowym Kuwejtu, gdzie były skupione wojska lądowe koalicji.2
Wojna lądowa przed powietrzną
Plan zmieniono w ostatniej chwili. Natarcie lądowe miało nastąpić po pierwszych uderzeniach z powietrza, ale meldunki wywiadu, że Irakijczycy szykują się do zniszczenia pól naftowych na południu, skłoniły amerykańskich dowódców do wcześniejszego wysłania wojsk lądowych. Pierwsze ruszyły siły specjalne, a brytyjscy i polscy komandosi działali od pierwszej nocy: według oficjalnej historii US Army pomogli opanować platformy naftowe u wybrzeży półwyspu Fao. 20 marca amerykańscy marines ruszyli, by zająć południowe pole naftowe Rumajla oraz platformy gazowe i naftowe.3
Wojska koalicji przebiły się przez piaszczysty wał na granicy z Kuwejtem 20 marca, a główna ofensywa lądowa ruszyła wczesnym rankiem 21 marca. Na południowym wschodzie Brytyjczycy, wśród nich Royal Marines z 3. Brygady Komandosów, nacierali razem z amerykańskimi marines na półwysep Fao i port Umm Kasr. Główna kampania powietrzna zaczęła się dopiero wieczorem 21 marca, gdy wojska lądowe już posuwały się naprzód. Wojska amerykańskie weszły do Bagdadu 9 kwietnia.4
Bitwa pod Santa Rosa
20 marca 1856 · 170 lat temu
Santa Rosa, 1856: flibustierzy Walkera
Amerykański awanturnik William Walker i jego flibustierzy byli w Nikaragui od 1855 roku. 1 marca 1856 roku prezydent Kostaryki Juan Rafael Mora Porras wezwał rodaków do broni, a na początku marca straż przednia armii pod dowództwem generała José Joaquína Mory, ruszyła z San José na północ. 11 marca kontrolowany przez Walkera rząd Nikaragui wypowiedział Kostaryce wojnę.5
Walker wysłał do kostarykańskiej prowincji Guanacaste pułkownika Louisa Schlessingera z oddziałem, w którym była kompania Niemców i kompania Francuzów. Walker podaje około 240 ludzi, raporty kostarykańskie mówią o czterystu.6
Czternaście minut w hacjendzie
Ludzie Schlessingera obozowali w domu hacjendy Santa Rosa, gdy po południu 20 marca 1856 roku Kostarykanie zaskoczyli ich atakiem. Pułkownik Lorenzo Salazar uderzył od frontu domu, ludzie kapitana José Maríi Gutiérreza zeszli ze wzgórza za nim, a dwa działa kapitana Matea Marína ostrzeliwały dom. Gutiérrez zginął, gdy jego żołnierze szturmowali dom.7
Flibustierzy pierzchli. Generał Mora meldował, że atak na bagnety trwał zaledwie czternaście minut; Walker napisał, że po pięciu minutach cały jego oddział był „w pełnym i najbardziej bezładnym odwrocie” (przekład nasz). Szczegółowy raport Mory liczy po stronie kostarykańskiej czterech zabitych oficerów i piętnastu żołnierzy oraz 26 zabitych flibustierów; ulotka muzeum podaje około 6 oficerów i 20 żołnierzy wobec 46 flibustierów.8
Po Santa Rosie
Santa Rosa była pierwszą bitwą tego, co Kostaryka nazywa Kampanią Narodową z lat 1856-1857; Kostarykanie walczyli potem pod Rivas 11 kwietnia 1856 roku, a Walker ostatecznie skapitulował w 1857 roku. Historyk Marco Cabrera Geserick dowodzi, że 20 marca powinien ważyć więcej niż 11 kwietnia, bo Kostaryka walczyła na własnej ziemi, a klęska kosztowała Walkera dezercje i ochotników; mimo to, jak pisze, data ta nie jest świętem państwowym.9
Także 20 marca: linia Mareth, 1943
Wieczorem 20 marca 1943 roku, po silnym ostrzale artyleryjskim, brytyjska 8. Armia rozpoczęła główne natarcie na linię Mareth w Tunezji. Przyczółka zdobytego przez 30. Korpus nie udało się utrzymać: w nocy 23 marca wojska się wycofały, a Montgomery musiał sięgnąć po inny plan.10
Także tego dnia
Oblężenie Fort William
20 marca 1746 · 280 lat temu
Jakobiccy górale z klanów Cameronów i MacDonaldów oblegli rządowy Fort William w szkockich górach w czasie powstania jakobitów. Załoga, zaopatrywana przez flotę od strony jeziora, przetrwała dwa tygodnie ostrzału i oblężenie zostało przerwane.
