ENZaciągnij się

25 stycznia w historii wojskowości: bitwa pod Morągiem, 1807

Historia wojskowości · 25 stycznia · wojna z IV koalicjąCały kalendarz

Ręcznie rysowany i podkolorowany plan bitwy z 1807 roku: wzgórza zaznaczone kreskowaniem, dwa jeziora, lasy oraz wsie Georgenthal i Pfarrersfeldchen, a na północ od miasta Mohrungen u dołu linie pozycji wojsk.
„Bitwa pod Mohrungen wygrana z Rosjanami przez księcia Ponte-Corvo”: francuski rękopiśmienny plan starcia z 25 stycznia 1807 roku, z miastem Mohrungen (Morągiem) u dołu oraz Pfarrersfeldchen i Georgenthal na północy. Domena publiczna. Anonimowa francuska mapa rękopiśmienna, 1807, Bibliothèque nationale de France.
Krótka odpowiedź

25 stycznia 1807 roku pod Morągiem (niem. Mohrungen), wówczas w Prusach Wschodnich, francuski korpus marszałka Jeana-Baptiste'a Bernadotte'a odrzucił rosyjską straż przednią generała Markowa. W tym czasie rosyjska jazda wpadła do miasta na jego tyłach i złupiła tabory. Starcie było częścią zimowej ofensywy rosyjskiej, zakończonej dwa tygodnie później bitwą pod Iławką.

Zimowa ofensywa Bennigsena

Po bitwach pod Pułtuskiem i Gołyminem 26 grudnia 1806 roku, z których Rosjanie zdołali się wymknąć Napoleonowi, Wielka Armia rozłożyła się na leżach zimowych w Polsce. Armia rosyjska generała Levina Augusta von Bennigsena nie czekała jednak do wiosny. W styczniu 1807 roku ruszyła na zachód przez Prusy Wschodnie, by odciąć lewe skrzydło Francuzów, które trzymał I korpus marszałka Bernadotte'a.1

Ostrzeżony o ruchach Rosjan Bernadotte kazał swoim rozproszonym dywizjom, generałów Droueta i Duponta, ściągać do Morąga. 25 stycznia natknęła się tam na jego korpus straż przednia generała Markowa.2

Walka o wieś

Bernadotte miał pod ręką tylko część korpusu i ustępował Rosjanom liczebnie, ale nie czekał na Duponta: zaatakował nieprzyjaciela, który zajął wieś na północ od miasta. O wieś toczono zaciętą walkę, w której jeden z pułków francuskich stracił orła i odbił go z powrotem. Gdy nadszedł Dupont, uderzył na skrzydło Rosjan, a Bernadotte natarł od czoła i nieprzyjaciel został odrzucony. Biuletyn Napoleona mówił o pobiciu i całkowitej rozsypce wroga.3

Wśród poległych Rosjan był generał Reinhold von Anrep. Historyk Dunbar Plunket Barton uznał bój pod Morągiem za największe osiągnięcie Bernadotte'a jako marszałka Cesarstwa.4

Rajd na tyły

Gdy Bernadotte walczył pod miastem, rosyjska jazda wdarła się na jego tyłach do Morąga i złupiła francuskie tabory, także bagaże samego marszałka. Według Rosjan wśród łupów było srebro z herbami małych państw niemieckich; posłużyło to za podstawę oskarżenia Bernadotte'a o grabież, czemu jego służba zaprzeczała.5

Straty obu stron były znaczne, a liczby się różnią. Kronika Fondation Napoléon podaje około 1000 strat francuskich i 1500 rosyjskich, a historyk wojskowości F. Loraine Petre szacował je na około 2000 po każdej stronie.6

Droga do Iławki

Bernadotte wycofał się następnie na południe, ku Lubawie i Brodnicy, a Bennigsen zatrzymał się w Morągu, by dać odpocząć zmęczonemu wojsku. Kilka dni później Kozacy pojmali młodego francuskiego oficera, który wiózł Bernadotte'owi rozkazy Napoleona z całym planem kontrnatarcia na Rosjan. Ostrzeżony Bennigsen cofnął armię. Bernadotte, do którego rozkazy nigdy nie dotarły, był wciąż daleko, gdy armie stoczyły krwawą bitwę pod Iławką 7 i 8 lutego 1807 roku. Szerzej o tej kampanii piszemy w artykule o największych bitwach napoleońskich oraz w sylwetce Napoleona Bonapartego.7

Najczęstsze pytania

Kto wygrał bitwę pod Morągiem?

Francuzi. Korpus Bernadotte'a odrzucił rosyjską straż przednią generała Markowa. W czasie bitwy rosyjska jazda złupiła jednak francuskie tabory w Morągu, a wkrótce potem Bernadotte się wycofał.

Gdzie leży Mohrungen?

To dzisiejszy Morąg w województwie warmińsko-mazurskim. W 1807 roku miasto należało do Prus Wschodnich.

Jakie były straty pod Morągiem?

Liczby się różnią. Fondation Napoléon podaje około 1000 strat francuskich i 1500 rosyjskich, a historyk F. Loraine Petre szacował straty na około 2000 po każdej stronie.

Dlaczego Bernadotte nie zdążył pod Iławkę?

Rozkazy Napoleona wzywające go do połączenia się z główną armią wiózł młody oficer, którego pojmali Kozacy. Rozkazy nie dotarły do Bernadotte'a, za to uprzedziły Rosjan o planie Napoleona.

Przypisy

Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.

  1. Fondation Napoléon, „La Campagne de Pologne, nov. 1806 à février 1807”; Edward J. Murphy, A Tarnished Eagle; F. Loraine Petre, Napoleon's Campaign in Poland, 1806-7; Dunbar Plunket Barton, Bernadotte and Napoleon, 1763-1810. ↩
  2. F. Loraine Petre, Napoleon's Campaign in Poland, 1806-7; Dunbar Plunket Barton, Bernadotte and Napoleon, 1763-1810; Edward J. Murphy, A Tarnished Eagle. ↩
  3. F. Loraine Petre, Napoleon's Campaign in Poland, 1806-7; Dunbar Plunket Barton, Bernadotte and Napoleon, 1763-1810; Fondation Napoléon, „La Campagne de Pologne, nov. 1806 à février 1807”. ↩
  4. F. Loraine Petre, Napoleon's Campaign in Poland, 1806-7; Deutsche Biographie, „Anrep, Reinhold von”; Dunbar Plunket Barton, Bernadotte and Napoleon, 1763-1810. ↩
  5. F. Loraine Petre, Napoleon's Campaign in Poland, 1806-7; Dunbar Plunket Barton, Bernadotte and Napoleon, 1763-1810. ↩
  6. Edward J. Murphy, A Tarnished Eagle; F. Loraine Petre, Napoleon's Campaign in Poland, 1806-7; Fondation Napoléon, „La Campagne de Pologne, nov. 1806 à février 1807”. ↩
  7. F. Loraine Petre, Napoleon's Campaign in Poland, 1806-7; Dunbar Plunket Barton, Bernadotte and Napoleon, 1763-1810; Edward J. Murphy, A Tarnished Eagle. ↩

Źródła

Chwała oręża Twojej ojczyzny

Punkty zwrotne dziejów

Maraton, Gaugamela, Kanny, Konstantynopol, Waterloo, Stalingrad: dni, w których świat zmienił kurs.

Na podstawie kraju, którego nie zapisujemy · dlaczego? ·

Przeżyj wielkie bitwy

Echoes of Battle ożywia wielkie bitwy historii, scena po scenie, na prawdziwej mapie. Zaciągnij się poniżej, a gdy aplikacja wystartuje, wyślemy Ci meldunek na skrzynkę.

Albo zaopatrz kampanię na Ko-fi ›