4 lipca w historii wojskowości: kapitulacja Vicksburga, 1863

Krótka odpowiedź

4 lipca 1863 roku, po 47 dniach oblężenia, konfederacki generał John C. Pemberton poddał Vicksburg w stanie Missisipi wraz z załogą Ulyssesowi S. Grantowi, a utrata miasta przecięła Konfederację na dwie części. 4 lipca 1610 roku armia polsko-litewska hetmana Stanisława Żółkiewskiego rozbiła pod Kłuszynem znacznie liczniejsze wojsko rosyjskie.

Kapitulacja Vicksburga

4 lipca 1863 roku, po 47 dniach oblężenia, generał porucznik John C. Pemberton poddał armię Konfederacji w Vicksburgu w stanie Missisipi Ulyssesowi S. Grantowi. Armia Granta stanęła pod umocnieniami miasta 18 maja; tę historię i przebieg oblężenia opisujemy na stronie o 18 maja.¹

3 lipca Pemberton i Grant spotkali się między liniami: według National Park Service w pobliżu umocnienia Third Louisiana Redan, według wspomnień Granta na zboczu wzgórza kilkaset stóp od linii konfederatów. Grant żądał bezwarunkowej kapitulacji, a Pemberton odmówił. W nocy Grant zaproponował warunki, zgodnie z którymi załoga miała zostać zwolniona na słowo, i Pemberton je przyjął.²

4 lipca o 10 rano konfederaci wyszli z umocnień i złożyli broń; według National Park Service o tej godzinie na ich liniach wywieszono białe flagi. American Battlefield Trust podaje, że z umocnień wyszło około 29 000 konfederatów, a wspomnienia Granta mówią o 31 600 jeńcach i 172 działach. Pięć dni później skapitulował także Port Hudson, ostatnia twierdza Konfederacji nad rzeką, i Missisipi znalazła się w rękach Unii. Utrata miasta i armii przecięła Konfederację na dwie części. Całą kampanię opisujemy w artykule o oblężeniu Vicksburga.³

Bitwa pod Hattin

4 lipca 1187 · 839 lat temu

Saladyn odniósł decydujące zwycięstwo pod Rogami Hattinu 4 lipca 1187 roku, gdy jego armia osaczyła osłabione pragnieniem wojsko krzyżowców w suchych wzgórzach Galilei i je zniszczyła.

Pełna historia: Bitwa pod Hattin ›

Bitwa pod Kłuszynem 1610: dzień, gdy Polska wkroczyła do Moskwy

4 lipca 1610 · 416 lat temu

Rzeczpospolita Obojga Narodów odniosła oszałamiające zwycięstwo pod Kłuszynem w 1610 roku, gdy niewielka armia pod wodzą hetmana Stanisława Żółkiewskiego, z husarią na czele, pokonała znacznie liczniejsze siły rosyjskie i najemne.

Pełna historia: Bitwa pod Kłuszynem 1610: dzień, gdy Polska wkroczyła do Moskwy ›

Także tego dnia

Bitwa pod Ueno

4 lipca 1868 · 158 lat temu

W dzielnicy Ueno w Edo wojska cesarskie zaatakowały shōgitai, oddziały stronników siogunatu Tokugawów broniące się wokół świątyni Kan’ei-ji, w czasie wojny boshin. Natarcie czołowe utknęło, aż uderzenie od tyłu i nowoczesne działa Armstronga złamały opór obrońców.

Najczęstsze pytania

Kiedy i jak skapitulował Vicksburg?

4 lipca 1863 roku, po 47 dniach oblężenia. 3 lipca Pemberton i Grant spotkali się między liniami; Grant żądał bezwarunkowej kapitulacji, potem zgodził się zwolnić załogę na słowo, a 4 lipca o 10 rano konfederaci wyszli z umocnień i złożyli broń.

Kiedy i gdzie stoczono bitwę pod Kłuszynem?

4 lipca 1610 roku pod Kłuszynem w Rosji, w czasie Wielkiej Smuty, gdy wojsko króla Zygmunta III oblegało Smoleńsk.

Kto dowodził obiema armiami?

Armią polsko-litewską dowodził hetman polny koronny Stanisław Żółkiewski. Na czele armii rosyjskiej stał brat cara Dymitr Szujski, a cudzoziemskimi najemnikami dowodził Jakub Pontusson De la Gardie.

Jak liczne były armie?

Liczby są sporne. W szacunkach omówionych przez Przemysława Gawrona armia Żółkiewskiego liczyła od 2700 do około 7 tysięcy ludzi, a rosyjska od około 15 do 30 tysięcy, do tego kontyngent cudzoziemski, który Radosław Sikora liczy na 1830 jazdy i 1500 piechoty.

Jak mniejsza armia zdołała wygrać?

Po nocnym marszu zaskoczyła przeciwnika o świcie. Husaria raz po raz szarżowała przez wyrwy w płotach, a gdy dwa kornety rajtarów zawróciły, by nabić broń, husarze wdarli się do obozu rosyjskiego. Rosjanie uciekli, a wojska cudzoziemskie zawarły układ z hetmanem.

Jakie były skutki zwycięstwa?

27 lipca 1610 roku obalono cara Wasyla IV, a 27 sierpnia bojarzy zgodzili się przyjąć królewicza Władysława na cara. Polska załoga objęła Kreml, ale Zygmunt III nigdy nie zaakceptował układu.

Źródła

American Battlefield Trust, „Vicksburg” (po angielsku)

National Park Service, Vicksburg National Military Park, „Vicksburg Siege” (po angielsku)

National Park Service, Vicksburg National Military Park, „Surrender (July 4)” (po angielsku)

Ulysses S. Grant, „Personal Memoirs of U. S. Grant”, t. I (Nowy Jork: Charles L. Webster & Company, 1885), rozdziały XXXVIII i XXXIX, Project Gutenberg (po angielsku)

National Park Service, podsumowanie Civil War Sites Advisory Commission, „Vicksburg” (po angielsku)