W pierwszych godzinach 9 czerwca 1944 roku, trzy dni po D-Day, osiem niszczycieli brytyjskich, kanadyjskich i polskich przechwyciło u wybrzeży Bretanii cztery niemieckie okręty. W chaotycznej nocnej bitwie dwa niemieckie niszczyciele zniszczono, a dwa pozostałe uciekły uszkodzone, co położyło kres zagrożeniu konwojów inwazyjnych ze strony niemieckich niszczycieli.
Bitwa pod Ushant
9 czerwca 1944 · 82 lata temu
Wypad w stronę przyczółka
Trzy dni po lądowaniu aliantów w Normandii u wybrzeży Bretanii znalazły się cztery niemieckie okręty, trzy niszczyciele i torpedowiec T24; według brytyjskiego historyka oficjalnego S. W. Roskilla wyszły z Brestu późnym wieczorem 8 czerwca i płynęły do Cherbourga. Dowództwo w Plymouth wysłało przeciw nim osiem niszczycieli 10. Flotylli Niszczycieli.1
Flotylla była brytyjsko-kanadyjsko-polska: znalazły się w niej kanadyjska Haida i polska Błyskawica.2
Nocna bitwa pod wyspą Batz
Oba zespoły spotkały się w pierwszych godzinach 9 czerwca u północnego wybrzeża Bretanii. Raport admirała Ramsaya i Royal Canadian Navy umieszczają starcie koło wyspy Bas (Île de Batz), a polskie relacje koło Ouessant, po angielsku Ushant.3
Z czterech niemieckich okrętów dawny holenderski niszczyciel ZH1 został zatopiony, a Z24 i T24 uciekły do Brestu. Roskill ocenia, że niemiecki okręt flagowy Z32 „powinien był stać się łatwym łupem polskiego dywizjonu, ale Błyskawica zrobiła zwrot, by uniknąć torped, i straciła kontakt” (przekład nasz).4
Pościg za Z32 aż na skały
Z32 dopadły kanadyjskie niszczyciele i został zniszczony koło wyspy Batz: Roskill pisze, że wyrzucono go na brzeg jako „płonący wrak” (przekład nasz), a Royal Canadian Navy zalicza go do okrętów zatopionych przez HMCS Haida.5
Dwa okręty stracone, dwa uciekły
W raporcie Ramsaya czytamy, że starcie zakończyło się „zniszczeniem dwóch nieprzyjacielskich okrętów i uszkodzeniem dwóch pozostałych” i „praktycznie zakończyło zagrożenie” dla konwojów inwazyjnych ze strony niemieckich niszczycieli (przekład nasz). Roskill się z tym zgadza: starcie „rozbiło jedyny niemiecki zespół nawodny zdolny poważnie zagrozić przejściu alianckich konwojów inwazyjnych” (przekład nasz). Inwazję, którą osłaniały, opisujemy na stronie 6 czerwca o D-Day i w artykule D-Day 1944: najdłuższy dzień na plażach Normandii.6
Także tego dnia
Bitwa pod Homburgiem nad Unstrutą
9 czerwca 1075 · 951 lat temu
Król Henryk IV wraz ze sprzymierzonymi książętami starł się nad Unstrutą w Turyngii z armią zbuntowanych Sasów i Turyngijczyków. Bitwa, jedna z najkrwawszych w średniowiecznych Niemczech, zakończyła się zwycięstwem króla i podporządkowaniem Saksonii.
1863: wczesnym rankiem 9 czerwca kawaleria Unii generała brygady Alfreda Pleasontona przeprawiła się przez Rappahannock przez brody Beverly i Kelly i starła się z kawalerią konfederacką J. E. B. Stuarta pod Brandy Station i na wzgórzu Fleetwood w Wirginii. Nie mogąc przełamać obrony, Pleasonton pod koniec dnia się wycofał. American Battlefield Trust nazywa Brandy Station „największą bitwą kawalerii, jaką kiedykolwiek stoczono w Ameryce Północnej” (przekład nasz).7
