18 stycznia 1913 roku, w czasie I wojny bałkańskiej, grecka flota kontradmirała Pawlosa Kunduriotisa starła się koło Lemnos z flotą osmańską, która wyszła z Dardaneli. Prowadzeni przez krążownik pancerny Georgios Averof Grecy zmusili okręty osmańskie do powrotu w cieśninę, a Grecja zachowała panowanie na Morzu Egejskim.
Bitwa koło Lemnos
18 stycznia 1913 · 113 lat temu
Walka o Morze Egejskie
Już na początku I wojny bałkańskiej Grecja użyła floty do zajęcia osmańskich wysp północnej części Morza Egejskiego. W październiku 1912 roku flota zajęła Lemnos i urządziła wysuniętą bazę w zatoce Mudros, około czterdziestu mil od wejścia do Dardaneli. Wypad floty osmańskiej w grudniu 1912 roku zakończył się już powrotem tureckich okrętów pod osłonę fortów cieśniny; Grecy nazywają to starcie bitwą koło Elli.1
W styczniu 1913 roku szybki osmański krążownik Hamidiye wymknął się z Dardaneli, by atakować greckie statki. „The Naval Annual” z 1914 roku przypuszcza, że dowództwo osmańskie liczyło, iż flota grecka ruszy za nim w pościg; Kunduriotis nie wysłał jednak Averofa i jego flota pozostała u wejścia do cieśnin.2
Koło Lemnos
18 stycznia flota osmańska wyszła z pancernikami Barbaros Hayreddin, Turgut Reis i Mesudiye, krążownikiem Mecidiye i flotyllą niszczycieli. Kunduriotis wyszedł jej naprzeciw z Averofem, pancernikami Spetsai, Hydra i Psara oraz kilkoma niszczycielami.3
Ogień otwarto około wpół do dwunastej: grecka marynarka wojenna podaje godzinę 11.34 i odległość około 8400 metrów, a raport greckiego gubernatora Tenedos przytoczony w „The Naval Annual” godzinę 11.25. Po kwadransie do dwudziestu minut okręty osmańskie zaczęły się wycofywać. Averof ścigał je i ostrzeliwał, dopóki około wpół do trzeciej po południu nie schroniły się w Dardanelach. Barbaros Hayreddin wracał w płomieniach.4
Bilans strat
Straty greckie były znikome: Kunduriotis zameldował o jednym rannym, a Averof odniósł tylko nieznaczne uszkodzenia.5
Straty osmańskie są mniej pewne. Grecka marynarka wojenna podaje co najmniej 282 zabitych i rannych. Doniesienia z Konstantynopola przytoczone w „The Naval Annual” mówiły o 40 zabitych i 164 rannych, co rocznik uznał za liczby zawyżone. Oba źródła zgadzają się, że osmańskie pancerniki zostały poważnie uszkodzone.6
Znaczenie bitwy
Flota osmańska wróciła pod osłonę Dardaneli, a Grecja do końca wojny zachowała panowanie na Morzu Egejskim. „The Naval Annual” zauważa, że grecka przewaga na morzu nie pozwalała Turkom przerzucać posiłków z Azji Mniejszej. Greckie źródła datują bitwę na 5 stycznia, bo Grecja posługiwała się jeszcze w 1913 roku kalendarzem juliańskim.7
Operacja Konrad III 1945: ostatnia próba odsieczy Budapesztu
18 stycznia 1945 · 81 lat temu
Niemcy rozpoczęli na Węgrzech zaskakującą ofensywę, najambitniejszą z trzech operacji Konrad, by przerwać oblężenie Budapesztu i odbić Kraj Zadunajski. IV Korpus Pancerny SS rozbił radziecką 4 Armię Gwardyjską i dotarł nad Dunaj, lecz posiłki radzieckie zatrzymały go 25 km przed Budapesztem.
Pełna historia: Operacja Konrad III 1945: ostatnia próba odsieczy Budapesztu ›
