25 listopada 1177 roku szesnastoletni, już chory na trąd król Jerozolimy Baldwin IV pokonał najeźdźczą armię Saladyna pod Montgisard, w pobliżu Ramli. Wojska Saladyna rozproszyły się, łupiąc kraj; niewielkie siły frankijskie z templariuszami rozbiły oddziały, które zostały przy sułtanie, a Saladyn ledwie zdołał uciec do Egiptu.1
Bitwa pod Montgisard
25 listopada 1177 · 848 lat temu
Saladyn najeżdża
W listopadzie 1177 roku Saladyn wyprowadził armię z Egiptu przeciw Królestwu Jerozolimskiemu i stanął pod Askalonem. Wielu rycerzy królestwa przebywało wtedy na północy z hrabią Flandrii Filipem i oblegało zamek Harim. Baldwin zebrał resztę wojsk i dotarł do Askalonu pierwszy, gdzie, jak pisze Britannica, został uwięziony w jego umocnieniach. Król miał szesnaście lat: koronowano go w 1174 roku, gdy ledwie skończył trzynaście, i już wtedy widać było u niego objawy trądu.2
Przekonani, że Frankowie siedzą zamknięci w miastach, ludzie Saladyna rozeszli się po kraju w oddziałach łupieżczych, rabując i paląc. Baldwin wyszedł z Askalonu ze swoim niewielkim wojskiem i ruszył za nimi.3
Bitwa pod Montgisard
Armie spotkały się 25 listopada pod Mons Gisard, niedaleko Ramli. Frankowie mieli przeciw sobie wielokrotną przewagę. Wilhelm z Tyru, arcybiskup i kanclerz królestwa, który najpewniej szedł z wojskiem, podaje, że najeźdźców było 26 tysięcy jeźdźców, a ludzi króla zaledwie 375; angielski kronikarz Ralf z Diceto, który znał przebieg bitwy od posłańca wysłanego przez króla Jerozolimy do Henryka II, sądził, że wrogów było niemal stokroć więcej niż chrześcijan.4
Z królem jechali templariusze pod wodzą wielkiego mistrza Odona de Saint-Amand: 80 braci według Wilhelma, 84 według Ralfa. Szarża Franków wdarła się w oddziały otaczające samego Saladyna, a sułtan uszedł z garstką ludzi; w liście do brata pisał, że nieraz byli bliscy śmierci. Armia Saladyna uciekła w nieładzie, a Frankowie ścigali ją do zmroku. Biograf Saladyna Baha ad-Din pisze, że Frankowie uderzyli, gdy szyk muzułmański zmieniał pozycję.5
Saladyn wracał przez pustynię do Egiptu, cierpiąc brak żywności i wody. Spośród łupieżców, którzy wciąż błąkali się po ziemiach frankijskich, większość zginęła lub dostała się do niewoli, w tym prawnik Isa al-Hakkari, jeden z najważniejszych ludzi Saladyna. Baha ad-Din nazwał tę bitwę ciężką klęską, którą Bóg wynagrodził dopiero zwycięstwem pod Hattin.6
Zemsta Saladyna
Zwycięstwo nie trwało długo. W 1179 roku Saladyn rozbił armię królewską w okolicy Banijas i wziął do niewoli Odona de Saint-Amand; 30 sierpnia tego roku zdobył szturmem nowy zamek frankijski u Brodu Jakuba, wybił lub pojmał załogę i zrównał go z ziemią. W 1180 roku Baldwin zawarł z nim rozejm. W 1187 roku, dziesięć lat po Montgisard, Saladyn zniszczył armię Jerozolimy pod Hattin, o czym piszemy w artykule o bitwie pod Hattin; jego życie opisujemy w biografii Saladyna.7
Bitwa nad rzeką Czongczon 1950: chińskie uderzenie w Korei
25 listopada 1950 · 75 lat temu
Chińscy Ochotnicy Ludowi uderzyli na wojska ONZ nacierające doliną rzeki Ch'ŏngch'ŏn w Korei Północnej w czasie wojny koreańskiej. Nocne ataki rozbiły prawe skrzydło amerykańskiej 8 Armii, która uniknęła okrążenia, lecz poniosła ciężkie straty w chaotycznym odwrocie.
Pełna historia: Bitwa nad rzeką Czongczon 1950: chińskie uderzenie w Korei ›
