ENZaciągnij się

30 października w historii wojskowości: bitwa pod Caldiero, 1805, i upadek Karsu, 1920

Historia wojskowości · 30 października · III koalicja i wojna turecko-ormiańskaCały kalendarz

Mapa z zaznaczonym miejscem bitwy: Caldiero koło Werony, Włochy
Położenie: Caldiero koło Werony, Włochy. Mapa lokalizacji: © Echoes of Battle (dane: Natural Earth, domena publiczna)
Krótka odpowiedź

30 października przypadają dwie bardzo różne bitwy. W 1805 roku pod Caldiero, na wschód od Werony, marszałek Masséna rzucił francuską Armię Włoch na okopanych Austriaków arcyksięcia Karola. Bitwa skończyła się o zmroku bez wyraźnego zwycięzcy, a historycy do dziś spierają się o jej wynik. Arcyksiążę i tak się wycofał, bo Napoleon zdążył już rozbić główną armię austriacką pod Ulm. 30 października 1920 roku armia turecka Kâzıma Karabekira niemal bez walki zdobyła Kars, wielką pograniczną twierdzę młodej Republiki Armenii. W ciągu kilku tygodni Armenia przegrała wojnę, straciła znaczną część terytorium, a do końca roku także niepodległość.

Bitwa pod Caldiero 1805: Masséna przeciw arcyksięciu Karolowi

30 października 1805 · 221 lat temu

Pod Caldiero na wschód od Werony armia marszałka Massény starła się z Austriakami arcyksięcia Karola w czasie wojen napoleońskich. Francuzi zdobyli samo Caldiero, lecz na innych odcinkach zostali odparci, a arcyksiążę, mając rozkaz odwrotu nad Dunaj, wkrótce się wycofał.

Pełna historia: Bitwa pod Caldiero 1805: Masséna przeciw arcyksięciu Karolowi ›

Upadek Karsu 1920: twierdza, która padła bez walki

30 października 1920 · 106 lat temu

W czasie wojny ormiańsko-tureckiej armia turecka generała Karabekira zdobyła szturmem twierdzę Kars, bronioną przez wojska Demokratycznej Republiki Armenii. Opór Ormian został złamany, a Turcy wkrótce zajęli Aleksandropol.

Pełna historia: Upadek Karsu 1920: twierdza, która padła bez walki ›

Także tego dnia

W 1918 roku Imperium Osmańskie podpisało rozejm z aliantami na pokładzie brytyjskiego pancernika Agamemnon w porcie Mudros na wyspie Lemnos. Rozejm otwierał aliantom Dardanele i Bosfor, nakazywał demobilizację armii osmańskiej i kończył działania wojenne w południe następnego dnia. Szerzej piszemy o tym w artykule o tym, jak skończyła się I wojna światowa.1

Najczęstsze pytania

Kto wygrał bitwę pod Caldiero w 1805 roku?

Źródła się różnią. The Napoleon Series uznaje ją za zwycięstwo francuskie, John Rickard za nierozstrzygnięte zwycięstwo austriackie, a Encyclopaedia Britannica z 1911 roku w różnych hasłach przypisuje zwycięstwo raz jednej, raz drugiej stronie. Sam Napoleon pisał, że Masséna dał się pobić. Pewne jest tylko, że arcyksiążę Karol nie wznowił walki i się wycofał.

Dlaczego arcyksiążę Karol wycofał się po Caldiero?

Napoleon zniszczył główną armię austriacką pod Ulm, więc o wojnie miało rozstrzygnąć się nad Dunajem. Karol już wcześniej spodziewał się, że będzie musiał cofnąć się na obronę Wiednia, a po bitwie wycofał się, ścigany przez Massénę.

Jakie były straty pod Caldiero?

Nie ma wiarygodnych łącznych danych. Thiers podawał 3000 zabitych i rannych oraz 4000 jeńców po stronie austriackiej wobec nie więcej niż 3000 strat francuskich. Thiers pisze też, że w czasie odwrotu do niewoli trafiła kolumna 5000 żołnierzy Hillingera.

Jak padł Kars w 1920 roku?

30 października 1920 roku armia turecka Kâzıma Karabekira uderzyła z trzech kierunków, zdobyła zewnętrzne forty i weszła do miasta niemal bez oporu. Dowództwo ormiańskie liczyło, że twierdza utrzyma się dwa do trzech miesięcy.

Co stało się po upadku Karsu?

Do niewoli trafiło około 2000 żołnierzy ormiańskich i kilku generałów, a wielu jeńców zmarło tej zimy w Erzurum. Aleksandropol padł w ciągu kilku dni, 2 grudnia 1920 roku podpisano traktat w Aleksandropolu, do końca roku Armenia stała się republiką radziecką, a traktat w Karsie z października 1921 roku pozostawił miasto w Turcji.

Przypisy

Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.

  1. HISTORY.com, „Ottoman Empire signs treaty with Allies”; German History in Documents and Images, „Mudros Agreement”. ↩

Źródła

Chwała oręża Twojej ojczyzny

Punkty zwrotne dziejów

Maraton, Gaugamela, Kanny, Konstantynopol, Waterloo, Stalingrad: dni, w których świat zmienił kurs.

Na podstawie kraju, którego nie zapisujemy · dlaczego? ·

Przeżyj wielkie bitwy

Echoes of Battle ożywia wielkie bitwy historii, scena po scenie, na prawdziwej mapie. Zaciągnij się poniżej, a gdy aplikacja wystartuje, wyślemy Ci meldunek na skrzynkę.

Albo zaopatrz kampanię na Ko-fi ›