Kto wygrał bitwę pod Bunker Hill?
Brytyjczycy wygrali bitwę pod Bunker Hill 17 czerwca 1775 roku, lecz tak wielkim kosztem, że przypominało to klęskę. Amerykańska milicja broniąca wzgórz nad Bostonem dwukrotnie rozbiła nacierających żołnierzy brytyjskich, zanim zabrakło jej amunicji, a Brytyjczycy stracili 1054 zabitych i rannych wobec około 450 Amerykanów, co dowiodło, że niewyszkolone oddziały kolonialne potrafią stawić czoła najlepszej armii świata.3
W czerwcu 1775 roku, na wzgórzach nad Bostonem, oddziały amerykańskiej milicji kolonialnej okopały się i czekały, aż uderzy na nie armia brytyjska. Mając rozkaz wstrzymać ogień, dopóki wróg nie podejdzie blisko, dwukrotnie zdziesiątkowały nacierające czerwone kurtki, nim zabrakło im amunicji i oddały pozycję. Brytyjczycy wygrali bitwę pod Bunker Hill, ale tak strasznym kosztem, że bitwa dowiodła, iż niewyszkolona amerykańska milicja potrafi stawić czoła najlepszej armii świata.4
Oblężenie Bostonu
Po pierwszych strzałach wojny pod Lexington i Concord 19 kwietnia 1775 roku milicje Nowej Anglii ściągnęły pod Boston. W ciągu dwóch miesięcy ponad 15 000 ludzi z Massachusetts, Connecticut, New Hampshire i Rhode Island zamknęło w mieście około 5000 żołnierzy brytyjskich generała Thomasa Gage'a, a Służba Parków Narodowych szacuje oblegających na blisko 20 000. Pod koniec maja Gage dostał posiłki, a wraz z nimi przybyło trzech generałów: William Howe, Henry Clinton i John Burgoyne.5
Boston można było ostrzeliwać z dwóch miejsc: ze wzgórz Dorchester na południowym wschodzie i ze wzgórz półwyspu Charlestown na północy, Bunker's Hill i Breed's Hill, oddalonych o niespełna pół kilometra za rzeką Charles. Brytyjczycy planowali zająć oba. Gdy rozeszła się wieść, że Gage zamierza obsadzić Charlestown, Komitet Bezpieczeństwa Massachusetts i amerykańscy oficerowie postanowili go uprzedzić.6 › Bitwy pod Lexington i Concord, 1775
Fort w jedną noc
Wieczorem 16 czerwca około 800 ludzi z Massachusetts i 200 z Connecticut pod pułkownikiem Williamem Prescottem wyruszyło na półwysep z kilofami i łopatami. Mieli umocnić Bunker's Hill, ale z niewyjaśnionych do dziś powodów zaczęli kopać na Breed's Hill, niższym, bliższym Bostonu i łatwiejszym do okrążenia. Pod kierunkiem Prescotta, generała Israela Putnama i inżyniera pułkownika Richarda Gridleya przed świtem usypali na szczycie ziemną redutę o niemal kwadratowym planie.7
O świcie brytyjskie okręty w porcie dostrzegły fort i otworzyły ogień, wsparte przez baterię na Copp's Hill w Bostonie, ale ostrzał niewiele zdziałał, a Amerykanie kopali dalej. Dodali przedpiersie długie na około 100 jardów (90 metrów), biegnące na północ w dół stoku, a dalej płot z żerdzi wypchany sianem i trawą tworzył osłonę w stronę rzeki Mystic. Pułkownik John Stark z New Hampshire wzmocnił odsłonięte lewe skrzydło, a koloniści zabarykadowali plażę poniżej.8
Brytyjczycy nadchodzą
Około dziewiątej rano Gage i jego generałowie rozkazali Howe'owi zdobyć wzgórze. Trzeba było czekać na przypływ i dopiero koło południa łodzie przewiozły na półwysep około 2300 do 2400 żołnierzy. Howe zamierzał posłać prawe skrzydło wzdłuż plaży nad Mystic, na tyły amerykańskiej linii, a generał brygady Robert Pigot miał uderzyć na redutę. Jeden z brytyjskich oficerów napisał później, że dowódcy spodziewali się raczej ukarania motłochu niż walki z wojskiem, które spojrzy im w twarz.9
Strzelcy ukryci w domach Charlestown nękali brytyjskie lewe skrzydło, więc brytyjscy artylerzyści ostrzelali opuszczone miasto rozżarzonymi kulami i spłonęło ono doszczętnie w czasie bitwy.10
Wstrzymać ogień
Natarcie ruszyło około wpół do czwartej po południu. Amerykanom brakowało prochu, więc oficerowie kazali wstrzymać ogień, aż Brytyjczycy podejdą bardzo blisko. Popularna historia przypisuje im słowa „Nie strzelać, dopóki nie zobaczycie białek ich oczu”, ale Britannica uważa je niemal na pewno za apokryf, a American Battlefield Trust za legendę. Niezależnie od tego, co padło, efekt był straszny. Kolumna brytyjska na plaży i szeregi idące na płot z żerdzi padały pod salwami z bliska, a ludzi Pigota odparto spod reduty.11
Brytyjczycy przegrupowali się i ruszyli znowu, i znowu zostali odparci z ciężkimi stratami. „Szli na nas, by nas połknąć”, pisał jeden z Amerykanów, „ale trafili na kąsek, którym się zadławili”.12
Wzgórze pada
Do trzeciego natarcia Howe skupił siły przeciw reducie. Jej obrońcom niemal skończył się proch i kule, a większość nie miała bagnetów. Gdy Brytyjczycy wdarli się przez wały, walka w forcie zamieniła się w bagnetową rzeź i ocaleli uciekli. Ludzie przy płocie, z posiłkami, które popędził naprzód Putnam, osłaniali odwrót, a Brytyjczycy ścigali uciekających aż na samo Bunker Hill. Cała bitwa trwała około dwóch godzin.13
W reducie zginął doktor Joseph Warren z Massachusetts, jeden z przywódców patriotów, mianowany generałem, który poszedł tam jako ochotnik. Po stronie brytyjskiej poległ major John Pitcairn; American Battlefield Trust podaje, że zastrzelenie go przypisywano czarnoskóremu żołnierzowi o imieniu Salem, choć jego tożsamość jest niepewna.14
Breed's Hill czy Bunker Hill?
Bitwa nosi nazwę wzgórza, na którym walczono najmniej. Rozkazy Prescotta mówiły o Bunker's Hill, wyższym z dwóch, ale jego ludzie zbudowali fort na Breed's Hill, a Brytyjczycy weszli na Bunker's Hill dopiero na samym końcu, w pościgu. Na dodatek brytyjska mapa narysowana po bitwie przez porucznika Page'a zamieniła nazwy obu wzgórz. Z czasem nazwa bitwy przylgnęła do miejsca, gdzie ją stoczono, i dziś Breed's Hill powszechnie nazywa się Bunker Hill.15
Według Służby Parków Narodowych była to też pierwsza regularna bitwa żołnierzy Nowej Anglii z armią brytyjską. Pod Lexington i Concord walczono w ruchu wzdłuż drogi; na półwyspie Charlestown obie strony po raz pierwszy stanęły do walki o stałą pozycję.16
Czarnoskórzy i rdzenni patrioci
W pułkach Nowej Anglii na wzgórzu służyli też czarnoskórzy i rdzenni Amerykanie. Najlepiej udokumentowany jest Salem Poor. 5 grudnia 1775 roku czternastu oficerów, wśród nich Prescott, złożyło do Sądu Generalnego Massachusetts petycję w sprawie „A Negro Man called Salem Poor”, który według nich w bitwie pod Charlestown zachował się jak doświadczony oficer i znakomity żołnierz. Czy to on był owym Salemem, który według relacji z 1818 roku zastrzelił majora Pitcairna, pozostaje pytaniem otwartym.17
Drogo okupione zwycięstwo
Brytyjczycy zdobyli teren, ale za ogromną cenę. Stracili 1054 zabitych i rannych, w tym według American Battlefield Trust 226 zabitych, a Britannica liczy wśród wszystkich strat 89 oficerów. Amerykanie stracili około 450 ludzi: 115 zabitych, 305 rannych i 30 wziętych do niewoli. Brytyjczycy ponieśli ponad dwa razy większe straty niż ci, którzy ich odpierali.18
Henry Clinton nazwał je „a dear bought victory”, czyli drogo okupionym zwycięstwem. Straty i bojowy duch, jaki pokazali koloniści, sprawiły, że brytyjscy dowódcy porzucili albo odłożyli plan zajęcia wzgórz Dorchester.19
Dlaczego Bunker Hill miało znaczenie
Bitwa była lekcją dla obu stron. Dla Amerykanów, jak zauważa Britannica, pokazała, że milicji brakuje organizacji i dyscypliny, bo wielu oficerów i żołnierzy ociągało się, gdy wysyłano ich z posiłkami na wzgórze. Pokazała jednak także, że niedoświadczeni koloniści potrafią stawić czoła czerwonym kurtkom, a wieść o bitwie pomogła zjednoczyć kolonie wokół sprawy.20
Jeszcze w czerwcu Kongres Kontynentalny mianował George'a Washingtona dowódcą nowej Armii Kontynentalnej, a na początku lipca objął on w Cambridge dowództwo nad wojskami pod Bostonem. Gdy zebrał dość ciężkich dział, w marcu 1776 roku zajął i umocnił wzgórza Dorchester, ten sam teren, z którego Brytyjczycy zrezygnowali po Bunker Hill, i zmusił ich do opuszczenia Bostonu.21 › Bitwa na Long Island, 1776
Pomnik
Miejsce na Breed's Hill, gdzie toczyła się większość walk, wyznacza pomnik Bunker Hill, granitowy obelisk wysoki na 221 stóp (67 metrów). Kamień węgielny położył markiz de La Fayette w 1825 roku, pięćdziesiąt lat po bitwie; budowa trwała ponad 17 lat, a pomnik odsłonięto w 1843 roku. Stoi na miejscu amerykańskiej reduty, a na szczyt prowadzą 294 stopnie. Co roku 17 czerwca ludzie zbierają się tam, by wspominać bitwę, a abolicjoniści, sufrażystki i działacze robotniczy powoływali się na nią we własnych sprawach.22 › Bitwa pod Trenton, 1776
