16 października w historii: bitwy pod Wattignies i Lipskiem

Krótka odpowiedź

16 października 1793 roku francuska Armia Północy pod wodzą generała Jourdana, któremu towarzyszył Lazare Carnot, drugiego dnia natarcia zdobyła wieś Wattignies, a nocą armie księcia Saksonii-Coburga wycofały się za Sambrę, odstępując od oblężenia twierdzy Maubeuge. Dokładnie dwadzieścia lat później rozpoczęła się bitwa pod Lipskiem. Na południe od miasta dzień natarć sprzymierzonych, francuskich kontrataków i wielkiej szarży kawalerii skończył się tym, że Francuzi wrócili w pobliże swoich porannych pozycji, a na północ od miasta Prusacy Blüchera zdobyli szturmem Möckern. Bitwa Narodów zakończyła się 19 października klęską Napoleona. Także tego dnia: wypad Cornwallisa pod Yorktown w 1781 roku.

Bitwa pod Wattignies 1793: poborowi, którzy ocalili Maubeuge

16 października 1793 · 233 lata temu

Pod Wattignies na południe od Maubeuge armia francuska Jean-Baptiste'a Jourdana zaatakowała wojska koalicji księcia Jozjasza Koburga w czasie wojny z pierwszą koalicją. Po dwóch dniach walk Francuzi zwyciężyli, a Koburg musiał przerwać oblężenie Maubeuge.

Pełna historia: Bitwa pod Wattignies 1793: poborowi, którzy ocalili Maubeuge ›

Bitwa pod Lipskiem 1813: bitwa narodów

16 do 19 października 1813 · 213 lat temu

Sprzymierzona koalicja wygrała bitwę pod Lipskiem, zwaną Bitwą Narodów, toczoną od 16 do 19 października 1813 roku, gdy ponad pół miliona żołnierzy z kilkunastu narodów starło się w największej bitwie w Europie przed I wojną światową.

Pełna historia: Bitwa pod Lipskiem 1813: bitwa narodów ›

Także tego dnia

1781: pod Yorktown, jak sam meldował, lord Cornwallis wysłał krótko przed świtem wypad około 350 ludzi pod dowództwem podpułkownika Abercromby’ego na dwie baterie sprzymierzonych; Johnston podaje czterystu ludzi. W raporcie do Clintona pisze, że zagwożdżono jedenaście dział, ale akcja „proved of little Public Advantage” („przyniosła niewielką korzyść publiczną”; przekład nasz), bo działa szybko znów nadawały się do użytku. Dziennik Waszyngtona odnotowuje zagwożdżenie czterech dział francuskich i dwóch amerykańskich. Cornwallis opisuje następnie, jak gwałtowna burza udaremniła mu przeprawienie wojsk przez rzekę do Gloucester; Johnston również datuje tę próbę na noc 16 października. Trzy dni później Cornwallis skapitulował; zob. nasz artykuł o bitwie pod Yorktown.¹

Najczęstsze pytania

Co wydarzyło się pod Wattignies?

Armia Północy Jourdana zaatakowała 15 i 16 października 1793 roku siły koalicji osłaniające oblężenie Maubeuge. Po kosztownym pierwszym dniu skupiła siły na prawym skrzydle i 16 października zdobyła Wattignies, a nocą armie Coburga wycofały się za Sambrę, odstępując od oblężenia.

Komu przypisać zasługę zwycięstwa pod Wattignies?

Relacje się różnią. Sam Jourdan w swojej relacji i Phipps piszą, że to Carnot naciskał na kosztowne natarcie na centrum pierwszego dnia. Phipps odrzuca to, co nazywa „legendą Carnota”, i przypisuje zwycięstwo Jourdanowi.

Jakie były straty pod Wattignies?

Liczby się różnią. Austriacki biuletyn ocenił straty austriackie na około 3000 zabitych, rannych i zaginionych; Phipps podaje 365 zabitych, 1753 rannych i 369 jeńców lub zaginionych Austriaków oraz 3000 Francuzów. List Jourdana do Konwentu mówił o sześciu tysiącach zabitych nieprzyjaciół.

Co wydarzyło się pierwszego dnia bitwy pod Lipskiem?

16 października 1813 roku sprzymierzeni zaatakowali na południe od miasta, a Napoleon przeszedł do kontrataku; do zmroku, według Maude’a, Francuzi wrócili na skraj swoich porannych pozycji. Na północ od miasta Prusacy Blüchera odebrali Möckern korpusowi Marmonta.

Kiedy Poniatowski został marszałkiem Francji?

W czasie bitwy pod Lipskiem, ale źródła różnią się co do dnia: Askenazy pisze, że Napoleon ogłosił nominację 15 października, a Fondation Napoléon podaje 16 października.

Źródła

Lord Cornwallis, list do Sir Henry’ego Clintona, Yorktown, 20 października 1781, „The London Gazette”, nr 12251, 15-18 grudnia 1781, strony 2 i 3 numeru (po angielsku).

Henry P. Johnston, „The Yorktown Campaign and the Surrender of Cornwallis, 1781” (Nowy Jork: Harper & Brothers, 1881), s. 148-150, oraz dziennik Waszyngtona z 16 października 1781, przedrukowany w aneksie, s. 169, w Internet Archive (po angielsku).