6 stycznia 1945 roku amerykańskie i australijskie okręty wiceadmirała Jesse'ego Oldendorfa weszły do zatoki Lingayen na Luzonie, by trałować miny i ostrzeliwać plaże przed desantem. Kamikaze atakowali przez cały dzień: zatopili trałowiec Long, uszkodzili pancerniki, krążowniki i niszczyciele, a na USS New Mexico zabili brytyjskiego generała porucznika Herberta Lumsdena.
Lądowanie w zatoce Lingayen
6 stycznia 1945 · 81 lat temu
Plan zdobycia Luzonu
Po bitwie w zatoce Leyte i walkach na wyspie Leyte kolejnym celem gen. Douglasa MacArthura był Luzon, główna wyspa Filipin. Amerykańska 6 Armia gen. Waltera Kruegera miała wylądować na południowym brzegu zatoki Lingayen 9 stycznia 1945 roku.1
Aby przygotować desant, okręty bombardujące i wsparcia ogniowego wiceadmirała Jesse'ego B. Oldendorfa, czyli stare pancerniki, krążowniki i niszczyciele, wyszły 2 stycznia z zatoki Leyte razem z trałowcami i lotniskowcami eskortowymi. Po drodze niemal codziennie atakowało je lotnictwo, a 5 stycznia trafionych zostało kilka okrętów.2
6 stycznia: zatoka pod ostrzałem
O świcie 6 stycznia zespoły Oldendorfa zajęły pozycje u wejścia do zatoki, a około 7.00 rozpoczęło się trałowanie. Zmasowane ataki kamikaze zaczęły się około 11.30.3
W południe płonący japoński samolot uderzył w mostek pancernika USS New Mexico, gdy ten ostrzeliwał brzeg. Wśród 30 zabitych był dowódca okrętu, komandor Robert W. Fleming, a 87 ludzi zostało rannych. Zginął też brytyjski generał porucznik Herbert Lumsden, osobisty łącznik Winstona Churchilla w kwaterze głównej MacArthura.4
Mniej więcej w tym samym czasie niszczyciel USS Walke zaatakowały jeden po drugim cztery samoloty. Artylerzyści zestrzelili dwa; trzeci uderzył w mostek i podpalił dowódcę okrętu, komandora porucznika George'a F. Davisa. Ciężko poparzony Davis dalej kierował okrętem, aż czwarty samolot został zestrzelony, a okręt był bezpieczny. Zmarł kilka godzin później i pośmiertnie otrzymał Medal Honoru.5
Wkrótce po południu kamikaze trafił niszczyciel-trałowiec USS Long; późnym popołudniem uderzył w niego drugi samolot, a następnego dnia okręt zatonął. Po południu trafiony został też szybki transportowiec Brooks. Pod koniec dnia kamikaze uderzył w pancernik USS California: historia okrętu wydana przez US Navy podaje 44 zabitych i 155 rannych, a Morison, który wlicza też skutki ognia własnej artylerii przeciwlotniczej, 45 zabitych i 151 rannych. Lekki krążownik Columbia stracił 13 zabitych i 44 rannych, a ciężki krążownik Louisville został trafiony drugi raz w ciągu dwóch dni.6
Bilans dnia
Oficjalny historyk US Army Robert Ross Smith pisze, że ataki tego dnia zabiły blisko 170 ludzi i zraniły 500, a omyłkowy ogień własnej artylerii przeciwlotniczej spowodował kolejne straty. Morison liczy jeden okręt zatopiony i jedenaście uszkodzonych i nazywa ten dzień najcięższym ciosem dla US Navy od bitwy pod Tassafarongą w listopadzie 1942 roku.7
Oldendorf nie wycofał okrętów. Po południu wysłał pancerniki, krążowniki i niszczyciele w głąb zatoki, między innymi po to, by Japończycy uznali, że ich samobójcze ataki nie przynoszą skutku. Wieczorem zameldował o pilnej potrzebie silniejszego wsparcia z powietrza, prosząc o mocniejsze uderzenia na lotniska Luzonu i o podejście bliżej 3 Floty. Samoloty pokładowe 3 Floty atakowały te lotniska już rano, ale pogoda i rozproszenie japońskich maszyn sprawiły, że zniszczyły ich tylko około 32.8
Desant 9 stycznia
9 stycznia pierwsze rzuty wylądowały na południowych plażach zatoki, XIV Korpus w rejonie Lingayen, a I Korpus koło San Fabian, i nie napotkały oporu na brzegu. Japoński dowódca na Luzonie, gen. Tomoyuki Yamashita, postanowił nie bronić tego wybrzeża i skupić siły w górach, gdzie później toczyły się ciężkie walki o Luzon. Więcej o dowódcach tej kampanii piszemy w artykule o dowódcach wojny na Pacyfiku.9
Zdobycie Ławicy 1919: jak powstańcy wielkopolscy zdobyli lotnictwo
6 stycznia 1919 · 107 lat temu
Powstańcy wielkopolscy walczyli z Niemcami o wojskowe lotnisko w Ławicy, wówczas wsi pod Poznaniem. Polacy zajęli lotnisko razem z samolotami i wyposażeniem.
Pełna historia: Zdobycie Ławicy 1919: jak powstańcy wielkopolscy zdobyli lotnictwo ›






