Molly Pitcher i kobiety pod Monmouth: legenda a źródła

Jej historia wiąże się z kilkoma bitwami. Mary Ludwig Hays, najczęściej utożsamiana z Molly Pitcher, prawdopodobnie towarzyszyła artylerii pensylwańskiej, w której służył jej mąż, w kampanii filadelfijskiej 1777 roku, obejmującej bitwy nad Brandywine i pod Germantown, a potem przez zimę w Valley Forge. Sama legenda rozgrywa się pod Monmouth w 1778 roku. Margaret Corbin, kobieta artylerzysta, której służba jest poświadczona w dokumentach, walczyła w Forcie Washington w 1776 roku. Ten tekst oddziela to, co pokazują zapiski z XVIII i początku XIX wieku, od tego, co dopisano później.²

Kim były kobiety Armii Kontynentalnej?

Za armiami rewolucji ciągnęły tysiące kobiet, wiele z nich było żonami żołnierzy. W obozie gotowały, prały i cerowały, pielęgnowały chorych i rannych oraz nosiły wodę i żywność.³

George Washington początkowo chciał trzymać kobiety z dala od obozów i skarżył się, że spowalniają marsz armii, z czasem jednak uznał, że wojsko zależy od ich pracy. Nikt ich wszystkich nie policzył. Historyczka Holly Mayer szacuje, że za wojskami amerykańskimi szło w czasie wojny nawet 7000 osób z obozowego taboru. To część znacznie dłuższej historii kobiet, które poszły na wojnę.⁴

Co Molly Pitcher zrobiła w bitwie pod Monmouth?

28 czerwca 1778 roku armia Washingtona zaatakowała straż tylną brytyjskiej armii sir Henry’ego Clintona w pobliżu Monmouth Court House w New Jersey. Walka trwała wiele godzin w wielkim upale. Washington meldował tego dnia, że część jego żołnierzy zemdlała i zmarła, a Ray Raphael pisze, że ludzie obu stron umierali z gorąca. Tego dnia każdy, kto przynosił wodę, był na wagę złota.⁵

To, co Molly Pitcher miała tam zrobić, jest sednem legendy: nosi wodę artylerzystom, jej mąż pada, a ona zajmuje jego miejsce przy dziale. National Women’s History Museum i American Battlefield Trust opowiadają tę historię o Mary Hays i piszą, że przejęła działo, gdy mąż został ranny. Żaden dokument z 1778 roku tego nie potwierdza. Dowodem są jedne wspomnienia i jedna relacja z drugiej ręki, opisane niżej.⁶

Co Joseph Plumb Martin widział pod Monmouth?

Najbardziej znana relacja naocznego świadka o kobiecie przy działach pochodzi od Josepha Plumba Martina, szeregowca Armii Kontynentalnej, który walczył pod Monmouth. Wspomnienia wydał w 1830 roku, mniej więcej pół wieku po bitwie.⁷

Martin opisuje żonę artylerzysty, która przez całą bitwę trwała przy dziale męża. Gdy sięgała daleko przed siebie po ładunek, nieprzyjacielska kula armatnia przeleciała jej między nogami i oderwała cały dół halki („carrying away all the lower part of her petticoat”). Kobieta spojrzała na to spokojnie, zauważyła, że szczęśliwie kula nie poszła nieco wyżej, i wróciła do pracy.⁸

Ten fragment dobrze dowodzi, że co najmniej jedna kobieta obsługiwała działo pod Monmouth. Nie dowodzi jednak legendy. Martin nie podaje imienia. Mąż kobiety nie ginie, ona nie nosi wody i żaden generał jej nie nagradza.⁹

Druga opowieść jest jeszcze słabsza. W książce historyka Williama Strykera z 1927 roku ukazał się fragment, który Stryker przypisał dziennikowi lekarza wojskowego Albigence’a Waldo: kobieta prowadziła ogień z działa, gdy padł jej towarzysz. Waldo znał tę historię z drugiej ręki, tego fragmentu dziennika nigdy nie odnaleziono i nie pada w nim żadne imię.¹⁰

Czy Margaret Corbin była prawdziwą „Captain Molly”?

Kobieta, której służbę przy dziale potwierdzają dokumenty, walczyła dwa lata wcześniej i w innym stanie. 16 listopada 1776 roku w Forcie Washington na Manhattanie Margaret Cochran Corbin pomagała mężowi Johnowi, artylerzyście, ładować działo. Gdy zginął, prowadziła ogień dalej, aż sama została ciężko ranna, i straciła władzę w lewej ręce.¹¹

Trafiła do niewoli, zwolniono ją na słowo, a później służyła w Korpusie Inwalidów w West Point. 6 lipca 1779 roku Kongres Kontynentalny przyznał jej dożywotnio połowę miesięcznego żołdu żołnierza oraz komplet ubrania; była pierwszą kobietą, której Stany Zjednoczone przyznały pensję za służbę wojskową. Żołnierze nazywali ją „Captain Molly”. Zmarła w 1800 roku.¹²

Ray Raphael uważa, że to ona była najpewniej prawdziwą „Captain Molly” późniejszych opowieści. Według Teipe Corbin służyła w kompanii artylerii pensylwańskiej kapitana Francisa Proctora, tej samej, z którą wiąże się Mary Hays, co tłumaczy, dlaczego obie postaci tak łatwo się zlewają.¹³

Skąd wzięło się imię Molly Pitcher?

Żadna relacja z lat wojny nie wspomina bohaterki, która pod Monmouth przejęła działo męża; według Raphaela opowieść trafiła do druku dopiero około 1830 roku. W 1840 roku pisarz George Washington Parke Custis opublikował barwną wersję, w której „Captain Molly” niesie wodę, gdy jej mąż pada zastrzelony, i zajmuje jego miejsce przy dziale. Według streszczenia Raphaela nazajutrz przyjmuje ją sam Washington.¹⁴

Pochodzenie przydomka jest sporne. Jedno wyjaśnienie jest proste: Molly to popularne zdrobnienie imienia Mary, a pitcher to dzban, który nosiły kobiety. Blog folklorystyczny Biblioteki Kongresu przytacza opowieść, że żołnierze wołali „Molly, pitcher!”, gdy chcieli pić. Ray Raphael znajduje to imię w druku dopiero pod koniec lat trzydziestych XIX wieku i sądzi, że zapożyczono je od Moll Pitcher, słynnej wróżki z Lynn w Massachusetts.¹⁵

Resztę zrobiły obrazy. Raphael datuje obraz Nathaniela Curriera na 1848 rok, a dwa obrazy Dennisa Malone’a Cartera na lata pięćdziesiąte XIX wieku; Cassandra Good podaje dla dużego płótna Cartera rok 1854. Firma Currier and Ives sprzedawała popularne litografie, na których Molly wbija ładunek do lufy obok poległego męża i upuszczonego wiadra.¹⁶

Czy Mary Ludwig Hays była prawdziwą Molly Pitcher?

Mary Ludwig urodziła się około 1754 roku, być może 13 października, w rodzinie imigrantów z Niemiec; źródła nie są zgodne, czy przyszła na świat w Pensylwanii, czy w New Jersey. Wyszła za golibrodę nazwiskiem Hays, w części źródeł Williama, w innych Johna, który służył w artylerii pensylwańskiej.¹⁷

National Park Service podaje, że towarzyszyła mu w kampanii filadelfijskiej i podczas zimy w Valley Forge. William Griffith, piszący dla American Battlefield Trust, zauważa, że pułk jej męża walczył zaciekle nad Brandywine i pod Germantown, co jego zdaniem niemal na pewno oznacza, że była w pobliżu walk; o Valley Forge pisze tylko, że „najpewniej” przetrwała tam zimę.¹⁸

Po śmierci Haysa wyszła za innego weterana nazwiskiem McCauley (w większości relacji John, u Teipe George), którego nazwisko zapisywano na wiele sposobów, i do końca życia mieszkała w Carlisle w Pensylwanii.¹⁹

Najmocniejszym dokumentem jest jej pensja. W 1822 roku legislatura Pensylwanii przyznała jej 40 dolarów rocznie. Prosiła o pomoc jako wdowa po żołnierzu, ale, jak zauważa Cassandra Good, świadczenie przyznano „for services rendered”, czyli za usługi oddane w czasie wojny, bez wyjaśnienia, na czym polegały. Pensja przyszła 44 lata po Monmouth, w czasie, gdy, jak zauważa Raphael, o pomoc ubiegały się tysiące ubogich weteranów i wdów. Griffith z American Battlefield Trust widzi w pensji potwierdzenie jej bohaterstwa pod Monmouth, ale treść uchwały tego nie mówi.²⁰

Spór dotyczy też tego, czy to ją widział Martin. Według Teipe tak sądził historyk James Kirby Martin, wydawca wspomnień; Raphael odpowiada, że pod Monmouth były setki kobiet, w tym Mary Hays, i mogła to być każda z nich.²¹

Jak zmarła Mary Ludwig Hays?

Zmarła w Carlisle 22 stycznia 1832 roku; źródła nie podają przyczyny śmierci. Niektóre późniejsze relacje, w tym tekst Teipe, podają rok 1833.²²

Nekrolog jej syna z 1856 roku nazwał go synem „słynnej Molly Pitcher”. W 1876 roku, w stulecie niepodległości, przy jej grobie umieszczono upamiętnienie Molly Pitcher; na kamieniu widnieje imię „Molly McCauley”.²³

Spoczywa na Old Graveyard w Carlisle, gdzie nad jej grobem stoi posąg Molly Pitcher z armatą.²⁴

Czy Molly Pitcher istniała naprawdę?

Udokumentowane: kobiety licznie służyły przy Armii Kontynentalnej; według Martina kobieta pomagała obsługiwać działo pod Monmouth; Margaret Corbin walczyła w Forcie Washington i w 1779 roku otrzymała pensję od Kongresu; Mary Hays McCauley mieszkała w Carlisle i w 1822 roku dostała pensję od Pensylwanii.²⁵

Legenda: mąż zabity przy dziale (według większości relacji Hays był ranny lub wyczerpany i przeżył bitwę), efektowny dzbanek, osobiste podziękowania Washingtona i awans na sierżanta. Teipe zauważa, że akta wojskowe nie odnotowują takiego awansu, a National Women’s History Museum i American Battlefield Trust przedstawiają go tylko jako coś, co „głosi legenda” albo o czym „się mówi”.²⁶

Werdykt: Emily Teipe w piśmie Prologue wydawanym przez amerykańskie Archiwum Narodowe uznała to imię za określenie zbiorowe („collective generic term”), podobne do G.I. Joe, którym nazywano amerykańskich żołnierzy w II wojnie światowej. American Battlefield Trust także sugeruje, że Molly Pitcher mogła być postacią złożoną z kilku kobiet.²⁷

Jak upamiętniono Molly Pitcher?

Pomnik Bitwy pod Monmouth, kolumna wysoka na ponad 90 stóp (około 27 metrów) przed gmachem sądu hrabstwa Monmouth we Freehold w New Jersey, został odsłonięty 13 listopada 1884 roku. Jego podstawę otacza pięć brązowych płaskorzeźb, a jedna z nich nosi tytuł Molly Pitcher.²⁸

Większość instytucji przedstawia ją dziś ostrożnie. National Women’s History Museum uznaje Mary Hays za kobietę kryjącą się za tym imieniem; American Battlefield Trust sugeruje postać zbiorową; blog folklorystyczny Biblioteki Kongresu pisze, że Molly Pitcher reprezentuje wszystkie kobiety zaangażowane w rewolucję. Legenda daje twarz tysiącom kobiet, których imion nikt nie zapisał, a Margaret Corbin, której służbę zapisano, zasługuje na co najmniej taką samą pamięć.²⁹